Vraag Jillert Anema niet of hij zin heeft in de EK Afstanden, want dat vindt hij een 'onzinnige vraag'. "Je vraagt toch ook niet of een arts zin heeft om tien patiënten te behandelen? Ik doe gewoon mijn werk." Plezier haalt de 64-jarige coach van Team easyJet uit het beter maken van zijn schaatsers, iets wat hem de afgelopen jaren goed lukt.

Bij de KPN NK Afstanden veroverden zijn 'uithangborden', Jorrit Bergsma en Irene Schouten, meerdere tickets voor de EK en WK Afstanden. Bergsma eindigde als derde op de 5 kilometer en won twee dagen later de 10 kilometer door de 'onverslaanbare' Patrick Roest te verslaan. Schouten verraste op het NK met twee zilveren plakken op de 3 en de 5 kilometer. Bij het KPN NK Mass Start - dat aansluitend plaatsvond - pakte ze de nationale titel.

Dat deed Arjan Stroetinga, ook in dienst bij Anema, bij de mannen. De 38-jarige Fries snelde in de massasprint naar zijn vierde nationale titel op dit onderdeel en verzekerde zich tevens voor een plekje in de EK-selectie. Hij zal zondag aantreden met Jorrit Bergsma, de man die afgelopen weekend nog de KPN Marathon Cup in Heerenveen op kenmerkende wijze wist te winnen. Volgens Anema gaat Bergsma, 33 jaar, elk jaar nog vooruit.

"Schaatsen is een gevoel. Je weet wat je moet doen om Jorrit het gevoel te geven dat hij uit zijn lijf haalt wat erin zit", vertelt Anema tijdens het persmoment in Wolvega. "Het is niet zo dat ik met mijn toverstokje zwaai en dat het daarna klaar is. Ik ben er wel de hele tijd mee bezig. Carien (Kleibeuker, red.) verwoordde het laatst goed: zij vertelde in een interview dat ze geleerd had om grenzeloos te denken. Als je jezelf limieten stelt, ga je niet harder rijden."

Wat ook niet helpt, zegt Anema, is als mensen twijfelen of ze wel écht zo goed zijn. Zo zei Bergsma onlangs dat hij nog niet vaak goed had gereden in Salt Lake City (daar waar volgende maand de WK Afstanden zijn) en vocht Anema bij de Olympische Spelen in Sotsji tegen de gedachte dat Sven Kramer de grote favoriet was voor winst op de 10 kilometer. "Als iedereen dat vindt, krijgt de rijder er iets van mee en gaat hij langzamer rijden. Dat kan de aanleiding zijn dat iemand pas tijdens de rit in vorm komt. Dat gebeurde bij Jorrit op de 10 kilometer twee weken geleden. Als hij van tevoren had geweten dat hij zo'n vorm had, was hij nóg sneller geweest."

Foto : Sander Chamid

Bergsma en Stroetinga komen zondag in actie op de massastart. Zij mochten het dit seizoen laten zien tijdens de World Cups en pakten meerdere medailles. Is Bergsma/Stroetinga volgens jou het beste koppel van Nederland?
"Zij zijn zonder twijfel het beste koppel voor de komende jaren, mits men dat toelaat. De mass start draait om meer dan alleen hard rijden. Het gaat er ook om dat je het elkaar volledig gunt om te winnen. Wil je een wedstrijd winnen, is het heel belangrijk dat je bepaalde wedstrijden op het juiste moment verliest. Dat is zo essentieel, want dan kun je hem op een ander moment winnen. Je moet je winnende tactiek niet prijsgeven, want dan blijven ze achter je aan rijden en ga je de wedstrijd nooit winnen."

Bij het KPN NK Mass Start werd Stroetinga Nederlands kampioen en was je door het dolle heen. Waar kwamen die emoties vandaan?
"Omdat er een hele geschiedenis aan vast zit. Ik denk namelijk dat Arjan twee WK-medailles en een olympische medaille is onthouden, omdat hij niet aan die wedstrijden mee mocht doen. Ik zeg niet dat hij had gewonnen, maar hij was zeker bij de eerste drie geëindigd. Ik gunde hem bij het NK die revanche: in feite was dit zijn revanche voor al die jaren dat hij genegeerd is. Het maakte niet uit hoe veel en hoe vaak hij won; men vond altijd dat er iemand beter was. Gelukkig heeft Arjan zich er weinig van aangetrokken, maar we hebben jongens gehad die er een mentale dip van kregen."

Arjan werd al eens wereldkampioen op de mass start en is viervoudig Nederlands kampioen op dit onderdeel. Wat is zijn kwaliteit?
"Hij snapt het spel en herkent het moment wanneer je moet gaan. Hij kan ook goed achter iemand aanrijden en de snelheid van degene die voor hem rijdt, stelen. Als hij eenmaal op snelheid is, kan hij op het laatste stuk iedereen te kijk zetten."

Foto : Sander Chamid

Bij de vrouwen is Irene Schouten zowel op de mass start als bij de marathons al jaren de te kloppen vrouw. Blijft ze dat de komende jaren, denk je?
"Irene is van uitzonderlijke klasse. Als ze op dit niveau blijft, kan ze nog jaren mee. Daarnaast heeft ze met Carien Kleibeuker een geweldige teamgenoot en ik hoop dat zij nog even doorgaat met marathonschaatsen. Bij de mass start werkt Irene de laatste jaren goed samen met Melissa Wijfje. Hoewel het misschien heel saai is om vijftien rondjes op kop te rijden, is het heel nuttig om je teamgenoot zo naar de eindsprint te rijden."

Schouten plaatste zich bij het NK voor het eerst op zowel de 3 als de 5 kilometer voor de WK Afstanden. Hoe heeft ze dat voor elkaar gekregen?
"Schaatsen is een gevoelssport. Ik heb sporters gehad die altijd de ideale rit neerlegden totdat ze op de Olympische Spelen stonden, daar kwam het er dan net niet uit. Omdat je zo graag wil laten zien wat je kunt, mis je net even die ontspanning die je nodig hebt. Het is heel moeilijk om je bij zo'n wedstrijd bij je taak te houden. Irene heeft dit jaar echt weer een stap gemaakt. Zij is zo ijverig dat je het haar gewoon gunt en als het dan lukt, ben ik blij en trots."

Bij het Olympisch Kwalificatie Toernooi (OKT) zei ze vlak voor haar 3 kilometer: 'Jillert, ik kan niet meer schaatsen!' Zat het bij haar vooral in het koppie bij dit soort wedstrijden?
"Alles zit in het koppie, bij iedereen. Als ik je vraag of je een horloge om hebt, voel je hem, terwijl je hem een halve minuut geleden nog niet voelde. Als je in de spiegel kijkt, denk je niet: wat staat er een geweldige vent. Dan kijk je wat er mis is. Dat geldt ook voor schaatsers. Als ze gaan checken of ze goed rijden, rijden ze nooit meer goed. Als ze het knopje van 'onbevangenheid' in kunnen drukken, zijn ze op hun best. Maar dat is tegelijk het moeilijkste van het vak."

Bij het NK lukte het haar dus wel om onbevangen te rijden?
"Ze was inderdaad onbevangener, maar dat wil niet zeggen dat het topritten waren. Dit is wel waar ze naartoe moet: eerst zorgen dat je degelijke ritten rijdt, en dan kun je weer verbeteren."

Foto : Sander Chamid
Door Rijcko Treep