De spaanders vlogen de afgelopen weken in het rond. Nou ja, zo verbetert Johan de Wit zich direct, het is alweer iets langer geleden dat de eerste intensieve trainingssessies met zijn nieuwe ploeg zijn afgewerkt. Nu, net terug van vakantie met het gezin kan hij opnieuw de koffer pakken voor een volgende stage van Team NOVUS in… Turkije. Bolu wordt vanaf zondag 9 augustus the place to be, een stad in de bergen (840 meter) die een kleine driehonderd kilometer ten oosten ligt van Istanbul. “Het schijnt er heel mooi te zijn. Een oom van me is Turks, via hem zijn we aan de locatie gekomen. Hij kent er wat mensen en is erheen gegaan om het een en ander uit te zoeken”, luidt de toelichting.
Dat het team zijn heil zoekt buiten de Europese Unie, heeft een logistieke reden. De zes Chinezen zijn visumplichtig, en dat is “steeds een heel geregel", haakt De Wit in. "Daarom is er gekeken naar een plek buiten de EU die – met een beetje verbeelding – enigszins centraal gelegen is voor alle teamleden en waar de temperatuur rond deze tijd van het jaar een beetje normaal is. Het is ook spannend, want we trekken helemaal buiten de gebaande paden. Dit is totaal wat anders dan waar de meeste schaatsploegen hun buitenlandse stages houden. Maar ik vind het heel gaaf om daar te fietsen, skeeleren, kracht- en sprongtrainingen te doen. Hoe je het ook bekijkt, NOVUS onderscheidt zich van de Nederlandse teams. We zijn bezig om in Nederland straks een eigen stek te hebben met onze eigen faciliteiten. Dat maakt ons ook uniek.”
Team Gold was een geslaagd avontuur waaraan op de Winterspelen van Milaan een prachtig einde kwam door de gouden medailles voor Ning, maar ook de drie bronzen die Takagi veroverde. Hoe ervaar je dit project dat drie maanden onderweg is?
Johan de Wit: “Op dit moment is dat echt een totaal andere job voor mij. Ik wil naar eenzelfde soort situatie als met Team Gold, maar er moet zoveel worden georganiseerd. Er zijn vijf verschillende landen bij betrokken (China, Japan, Estland, België en Nederland, red.) en dertien rijders. De voorbije periode zijn we bezig geweest om het geheel goed neer te zetten en iedereen op een manier te laten denken zoals we dat als leiding graag willen. Dat is een flink karwei.
“De schaatsers hebben in die tussentijd goed getraind in Duitsland. Mijn collega Daniel Greig woont in Gera, vlakbij Erfurt. Hij heeft de organisatie van het kamp eind juni voor zijn rekening genomen. We hebben verder ook geen excuus op dat vlak, want er is kwalitatief goed getraind, ook al was ik er niet voortdurend bij. Vergelijkbaar met Team Gold, toen was iedereen ook veel zelf bezig.”
Van een volledig Aziatische ploeg naar een team met vijf nationaliteiten. Zorgt dat voor meer discussie, nu er rijders bij zijn die over het algemeen minder volgzaam zijn dan Japanners en Chinezen?
“Nou, ik hoop het niet. Maar even goed hebben we nog steeds negen Aziaten in het team. Met Merel Conijn is er geen discussie. Zij wil trainen. En Martin Liiv ook. Ach, de Belgen (Fran Vanhoutte en Indra Médard, red.) zijn ook hetzelfde, die vinden alles prachtig. Nee, op dit moment ervaar ik het niet zo. Wat fijn is hoor; als alle neuzen dezelfde kant op staan, zeker in een fase waar we nog tal van andere zaken moeten regelen is het handig dat de meningen gelijk zijn.”
Wat is tot dusver het grootste obstakel geweest, en wat het grootste winstpunt?
“De grootste moeilijkheid was om het verhaal financieel rond te krijgen. Dat zou nog steeds wat mooier kunnen, maar we hebben een geweldig budget waarvoor we keihard hebben moeten knokken en onderhandelen. En dat ging meestal niet in het Nederlands, wat het extra lastig maakte. Er is gezegd: ‘Als we voor een bepaalde datum niet voldoende zekerheid hebben, moeten we ermee kappen’. Toen het lukte, was iedereen ongelooflijk blij. Dat kun je als het grote winstpunt beschouwen.”
Als je het over een enorm budget hebt, zitten daar dan ook salarissen in voor de rijders?
“Nee. Onze schaatsers worden betaald via hun eigen bonden, of via hun eigen provincies. Behalve Merel; die wordt door NOVUS betaald. Dat doen we, maar dat zou veel beter moeten kunnen, omdat Merel veel meer zou moeten verdienen. Maar zij heeft de keuze voor deze ploeg niet gemaakt vanwege het geld. Zij wilde dolgraag hier schaatsen en wij doen onze stinkende best dat zo goed mogelijk te regelen. Ik geloof ook dat dat zal lukken.
“Ikzelf word betaald door de Chinese bond, omdat ik op de grote toernooien ook als bondscoach van China op het ijs sta voor de zes rijders in onze ploeg. Dat scheelt ook een hoop budget. Van het zestal zijn er drie ontzettend goed. Dat was voor de Chinese bond voldoende om te zeggen: ‘Dan betalen we jou als bondscoach’.”
De blauwdruk die je met Team Gold hebt kunnen ontwikkelen kon je vast niet naadloos op Team NOVUS leggen.
“Nee, dit is andere koek. Er komt zo verschrikkelijk veel meer bij kijken. Team Gold was goed beschouwd best simpel: het ging allemaal een beetje via Miho en haar vaders bedrijf, waar het geld binnenkwam. Daar werden mijn facturen van betaald. Wanneer we een trainingskamp moesten beleggen, bekeek Miho met haar vader of het financieel kon. Zij maakten de afspraken met de hotels. Ik hoefde alleen de planning en de trainingsschema’s op te stellen. Nu hebben we veel mensen in dienst: een teammanager, twee fysiotherapeuten, drie coaches, straks twee voedingsdeskundigen. Die moeten allen hun geld ontvangen, wat onze verantwoordelijkheid is.”
Is het logisch komende winter al over prijzen winnen te praten?
“Natuurlijk! We hebben geen excuses. NOVUS is een prima team, we hebben goed kunnen trainen, onze coaches zijn erg goed, kortom: we staan er hartstikke goed voor. En nog iets: het WK is in China, en met negen Aziatische rijders mikken we zeker op dat toernooi. Dat is een hoofddoel, maar dat geldt net zo goed voor de World Cups die in China (Beijing), Japan (Obihiro) en Heerenveen worden verreden.
“De wereldbekers in Noord-Amerika zullen problematische worden voor Merel, omdat de KNSB het selectiemoment voor het WK Afstanden een week voor Salt Lake City op de kalender heeft gezet. Daar zal ze waarschijnlijk niet rijden en dat is jammer, omdat we erover hebben gesproken of ze in Salt Lake voor een wereldrecord zou kunnen gaan.
“Als dan een bond ervoor kiest om dit schema aan te houden, terwijl er absoluut andere mogelijkheden zijn, is dat te betreuren. Misschien is men bang dat schaatsers zich afmelden voor een NK Afstanden als dat later wordt gehouden, maar ik vind dat echt kul. In Nederland zijn de nationale toernooien belangrijker dan de internationale: écht zonde. Als je het NK Afstanden vijf dagen voor een World Cup programmeert, schrap je in feite twee World Cups. Ik snap die beweegredenen niet; er zijn slechts acht internationale wedstrijden in een seizoen, waar hebben we het nou over? Zet het NK Allround en Sprint op de agenda voor half maart en iedereen doet mee, want een Nederlandse titel telt nog altijd.”
Wordt het voor Zhongyan Ning als de olympisch kampioen op het koningsnummer van de Spelen makkelijker om zich te laten zien in de competitie?
“In principe wel. Hij heeft niks te klagen qua aandacht, mogelijkheden etcetera. Wat ik weleens merk bij Aziaten is dat ze de focus een beetje kwijtraken. Het is een verschil hè, om als Chinese schaatser een gouden plak te winnen, of als Nederlander. Er is nogal aan Ning getrokken. Om dan de focus te houden, is niet makkelijk. Toch doet hij het goed. Hij probeert alles te regelen, maar soms zit-ie een week in Shanghai voor een fotoshoot of een of andere prijsuitreiking. Tegelijkertijd zie ik zo nu en dan zijn trainingsdata voorbijkomen en weet ik: hij is goed bezig. Zijn niveau is momenteel prima, daar ben ik niet zo bang voor.
“Prestatiedruk heeft hij nooit zo gevoeld, ook op de Spelen ervoer hij dat anders dan ik als coach gewend ben. Het is mooi om te zien hoe hij omgaat met de prioriteit van wedstrijden, daar is hij speciaal in. Het speelde uiteraard mee dat hij niet naar Milaan reisde als de grote favoriet voor goud. Maar zeker is dat hij juist in dat toernooi ervoor zorgde dat hij wat speciaals kon doen. Niet alleen op de 1500, hij pakte ook die medaille op de 1000 meter en de team pursuit, omdat dat in zijn hoofd zat.”
Is Ning straks ook het uithangbord voor de ploeg, zoals Miho dat was voor Team Gold?
“Ik verwacht dat wel. Hij heeft ervoor gezorgd dat dit team kan bestaan, daar heeft hij zijn verantwoordelijkheid in genomen. Of hij ook het aanspreekpunt wordt namens alle schaatsers, denk ik niet. Dat is te veel voor hem. Hij wilde graag verder buiten de Chinese ploeg om, daar heeft hij zich voor hard gemaakt. De nationale selectie is inmiddels volledig versplinterd; er zitten overal op de wereld Chinese schaatsers.”