Uniek is het niet, schaatsen op deze plek in de hoofdstad. In 2014 en 2018 werd het Olympisch Stadion omgebouwd tot Coolste Baan van Nederland. Topschaatsers werkten er een NK (2014) en zelfs een WK (2018) af. In een grijzer verleden, op een winterdag in 1929, werd in hetzelfde stadion ooit gevoetbald (op gras) én geschaatst (natuurijs op de sintelbaan).
Maar dit was andere koek (en zopie). Een beetje uit het zicht van het grote publiek, op de stoep aan de achterkant van het stadion, was een mini-ijsbaan opgebouwd. Het ijs werd gekoeld op zonnestroom, afkomstig van het stadiondak. Omdat de zon uitbundig scheen van 29 mei tot 2 juni, gemiddeld 9,5 uur per dag, was het baantje vier dagen geopend.
“Ik ben helemaal gelukkig dat het gelukt is”, zei Apituley. Ruim 3,5 jaar had ze aan het project gewerkt. Zonder slag of stoot ging het niet. Medewerking kreeg ze vooral van netbeheerder Alliander, waar ze als kunstenaar al mee heeft samengewerkt. Bij de opening voelde Apituley zich alsof ze haar verjaardag vierde. “Ik ben geboren op 2 januari en vroeger gingen we ook vaak schaatsen als ik jarig was.”.
Met het kunstproject wil Apituley de mensen aan het denken zetten. We zijn hier gewend dat er 24/7 elektrische stroom is. “Soms produceren we zelfs zoveel elektriciteit dat het niet eens meer door de kabels kan”, aldus de kunstenaar met Molukse roots. “De vraag is: hoe kun je daar goede dingen mee doen?” Nu schakelen we zonnepanelen uit en zetten windmolens stil, anders kan het stroomnet het niet aan. Vandaar haar idee: we gaan lekker schaatsen in de zomer!
Ook het stroomnet in Amsterdam kent momenten waarop het aanbod van stroom veel groter is dan de afname. “Daar zouden we wel 300 ijsbaantjes van kunnen laten draaien”, sprak Pauline Westendorp van Oranje Energie, een sociale onderneming met kantoor in het Olympisch Stadion. Haar proefballon was een van de vele ideeën die opdoken in gesprekken op en rond de ijsbaan
Op de slotdag, waarop niet meer kon worden geschaatst, was tijdens een symposium zelfs volop ruimte voor filosofische beschouwingen, discussie, brainstorms, dagdromen en meer down-to-earth gesprekken over onze energietoekomst. Daar lichtte Team Duurzaam IJs (het consortium van KNSB, Daikin en Essent) ook zijn inspanningen voor verduurzaming van kunstijsbanen toe. Aan de hand van het recent uitgebrachte energieadvies voor De Westfries in Hoorn liet Jurre Trouw zien dat het kan: een kunstijsbaan exploiteren die energiezuinig is, CO2-neutraal en ook nog betaalbaar voor toekomstige generaties schaatsers.
Dat moet Apituley als muziek in de oren hebben geklonken. Want zij heeft nu liefhebbers in de (voor)zomer aan het schaatsen gezet, maar ook zij hunkert nog altijd naar schaatsen op natuurijs. “Ik zou het liefst willen dat we die strenge winters terugkrijgen.” Ook dat past in haar pleidooi om als samenleving mee te bewegen met de beschikbare energie: meer werken in de zomer en een stapje terugdoen in de winter. Even niet werken, maar lekker schaatsen met zijn allen, op natuurijs!
