Team Duurzaam IJs, een consortium van de KNSB, Essent en Daikin, heeft als missie om alle kunstijsbanen in Nederland te verduurzamen. Alleen zo blijven deze ijsbanen behouden voor toekomstige generaties. Hoorn is de eerste ijsbaan waar TDIJ aan de slag is gegaan. De aanpak en ervaringen in Hoorn moeten als blauwdruk gaan fungeren voor andere ijsbanen in Nederland.
Er zijn verschillende varianten doorgerekend. In alle scenario’s blijven de 400-meterbaan en 30x60-binnenbaan behouden. Aardgas wordt vervangen door groene, deels zelf opgewekte elektriciteit. De restwarmte die vrijkomt bij het ijs maken, die nu nog in de lucht verdwijnt, wordt straks hergebruikt voor onder meer de verwarming van gebouwen.
Scenario 1: verduurzamen — Het gebouw wordt beter geïsoleerd, er komen windvangers bij de openingen in het dak, de opblaasboarding wordt vervangen door kussens, er komen extra zonnepanelen met batterijopslag en het dweilwater wordt iets minder verwarmd. In dit scenario wordt ongeveer 15% van de restwarmte benut.
Scenario 2: verduurzamen en uitbreiden — Hierbij worden de maatregelen uit scenario 1 gebruikt en komt er een extra ijsvloer (25x40 meter) op het middenterrein, wat lucht biedt voor de overvolle 30x60-baan. Er is ook ruimte voor nieuwe functies zoals wellness en een fysioruimte. Op die manier kun je ongeveer 30% van de restwarmte benutten.
Scenario 3: verduurzamen, uitbreiden en energie delen — Het meest uitgebreide scenario, waarin je ook de directe omgeving betrekt bij het delen van de energie. Alle warmte die vrijkomt bij het koelen van de ijsvloer wordt hiermee uitgewisseld met de directe omgeving. De ijsbaan wordt daarmee een energieknooppunt in de wijk.
De totale kosten zijn uiteraard zeer sterk afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden. De definitieve rekensom wordt later gemaakt, maar de eerste schatting van de eenmalige investeringskosten liggen tussen de 3 en 10 miljoen euro. In alle scenario’s worden deze investeringen in maximaal 10,5 jaar terugverdiend door lagere exploitatiekosten.
De gemeente heeft Team Duurzaam IJs gevraagd om een integraal energieadvies op te stellen voor de ijsbaan. Hoorn onderzoekt de oprichting van een gemeentelijk sportbedrijf. Als dat doorgaat, dan zou dat sportbedrijf de exploitatie van de ijsbaan kunnen overnemen. Omdat ook de technische installaties een upgrade nodig hebben, is dit hét moment om de ijsbaan te verduurzamen.
Team Duurzaam IJs heeft het integrale energieconcept voor De Westfries onlangs aan de gemeente Hoorn gepresenteerd. Wethouder Arthur Helling (Duurzaamheid) is enthousiast: “Dankzij de samenwerking met Team Duurzaam IJs ligt er nu een stevig en innovatief plan. Daarmee kunnen we niet alleen energie besparen, maar ook laten zien hoe sportaccommodaties duurzamer kunnen worden.”
Voor TDIJ geldt Hoorn als een showcase. “Wij laten hier zien dat een kunstijsbaan door integraal energiebeheer stukken zuiniger en schoner kan functioneren”, zegt TDIJ-projectleider Meis de Jongh. “Verduurzamen is financieel aantrekkelijk, omdat je exploitatie goedkoper wordt. Het is ook maatschappelijk interessant, omdat je meer mensen kunt laten schaatsen tegen een betaalbaar tarief.”
Walter Grootveld, directeur energy infrastructure solutions van Essent: “Met Team Duurzaam IJs laten we zien dat verduurzaming geen obstakel is, maar dat kunstijsbanen een sleutelrol kunnen spelen in de energietransitie door slim energiebeheer en hergebruik van restwarmte. Door samen te werken, kennis te delen en innovatieve oplossingen te realiseren, zorgen we ervoor dat kunstijsbanen een duurzame toekomst hebben. ”
“Kunstijsbanen zijn van levensbelang voor de schaatssport, die verankerd zit in het dna van Nederland”, aldus Jurre Trouw, manager sportparticipatie van de KNSB. “Omdat met name kunstschaatsen en shorttrack groeien in populariteit, komen we op veel plaatsen ijs tekort. Hoorn laat goed zien dat verduurzaming en het aanleggen van extra ijs hand in hand kunnen gaan.”
Michel Kerkhof, senior manager business development & sustainability van Daikin: "Wij zijn al jaren een zeer betrokken partner van schaatsend Nederland, en hebben nu in Team Duurzaam IJs de mogelijkheid om concreet aan de slag te gaan met het verduurzamen en betaalbaar houden van de schaatssport. Hoe meer energie de kunstijsbanen en hun directe omgeving zelf duurzaam opwekken, opslaan en hergebruiken, hoe minder afhankelijk ze zijn van externe energieopwek en prijs- en leveringsrisico's.”
Team Duurzaam IJs houdt vandaag in Hoorn een kennissessie over verduurzaming van ijsbanen.
