Voorafgaand aan dit shorttrackweekend sprak de 21-jarige Zoë Deltrap haar verwachtingen uit: “Ik heb dit seizoen al in de A- en B-finale van de 1500 meter gestaan, maar ik wil mezelf niet te veel druk opleggen dat ik het opnieuw moet behalen. Ik focus me op mijn verbeterpunten en dan hoop ik dat de goede resultaten vanzelf volgen.”
Deltrap is zich ervan bewust waar haar valkuil ligt: te veel piekeren. In het olympisch jaar – pas haar tweede seizoen op het hoogste niveau – liep de stress steeds verder op. Ruimte voor foutjes was er niet, want er moesten startbewijzen voor Milaan verdiend worden. “Aan het begin van de winter ging ik er bijna aan onderdoor, zoveel druk ervoer ik. Ik was zo bezig met de gevolgen van mijn races. Als hoeveelste moest ik eindigen? Wat als ik het niet haal?”, waren de vragen die alsmaar in haar hoofd spookten.
“Al in oktober stond de druk er vol op, want we moesten individuele startbewijzen binnenhalen voor de Spelen. Elke wedstrijd moest het gebeuren. Vanuit het KNSB Talent Team was ik gewend om mijn sport serieus te nemen, maar dat was heel anders dan moeten presteren in een olympisch seizoen. Ik was continu bezig met wat er allemaal mis kon gaan. Daardoor lukte het me niet om te focussen op de wedstrijden en het schaatsen.”
Ommekeer
Halverwege het seizoen realiseerde Deltrap zich dat het zo niet langer door kon gaan. Ze sprak met haar oude coach van het KTT, Benny Bruggemans. “Vlak voor het EK zag hij dat ik volledig in de stressmodus stond. Hij zei: ‘Weet je nog hoe je dat vroeger deed? Probeer weer bij de basis te beginnen: hoe schaats je? Ga meer genieten van het proces in plaats van je blind te staren op de einddoelen.’”
“Zijn advies heeft mij ontzettend geholpen. Ik ging weer de trainingen in met het gevoel dat ik schaatsen het leukste vind wat er is en dat het heel cool is dat ik dit mag doen. Zo kon ik de druk naast me neerleggen en kreeg ik echt weer zin om te racen, terwijl ik daarvoor tegen de wedstrijden opkeek omdat ik zo gespannen was. Het gesprek met Benny is echt een keerpunt geweest.”
Die ommeslag werd ook tastbaar toen Deltrap op het EK van half januari haar eerste individuele medaille won: zilver op de 1500 meter. Toch blijft het een proces van vallen en opstaan. Een maand geleden tijdens de World Tour in Vancouver won af en toe het strenge stemmetje in haar hoofd.
“Met mijn coaches Niels (Kerstholt, red.) en Haralds (Silovs) heb ik afgesproken dat ik me dit seizoen op het proces focus. Per rit heb ik een doel. Haal ik het doel, dan mag ik trots en blij zijn. Het draait niet alleen meer om het halen van de volgende ronde. Hierdoor ervaar ik minder stress. In Vancouver kon ik nog wel gefrustreerd raken als ik een doel had gehaald maar verder geen goede race had gereden. Niels moest mij dan even toespreken: ‘Wees je niet te streng voor jezelf? Denk aan onze afspraak.’”
De Brabantse durft inmiddels te zeggen dat ze het meer onder controle krijgt. Zo genoot ze van de kleine momentjes in Montréal: het strijden met het team en de winst met de mixed relay.
Ook kan ze wedstrijden makkelijker loslaten. “Eerder had ik thuis heel veel, nu kan ik het shorttrack naast me neerleggen. Bovendien is er meer ruimte voor andere dingen. De afgelopen maanden haalde ik veel energie uit het afspreken met vriendinnen. Zij zitten middenin het studentenleven. Leuk om hun verhalen en belevenissen te horen. En deze zomer ben ik naar Kopenhagen gegaan. Ik wilde altijd al een keer alleen op vakantie, maar durfde het nooit. Dit was een mooi moment.”
Geen Bambi meer
Nog iets waar Deltrap deze zomer extra aandacht aan heeft besteed: krachttraining. Door een hardnekkige rugblessure kon ze eerdere jaren geen volledig krachtprogramma draaien. “Op het ijs merk ik echt verschil. Ik hoor ook om me heen dat ik geen Bambi meer ben. Vroeger kon iemand blazen en dan lag ik al. Nu blijf ik makkelijker staan na een beuk.”
Desondanks kwam er wel een ongelukkige valpartij op een belangrijk moment. In de A-finale van de 1500 meter gingen in Montréal Diede van Oorschot en Deltrap onderuit, waardoor ook Xandra Velzeboer weggleed. “Heel erg balen dat we precies Xan meenamen en met z’n drieën vielen. Daardoor leek het extra dramatisch, maar het was stomme pech. Na afloop spraken we het uit en hadden we even een groepshug die direct op de camera gevangen werd.”
Net als tijdens de eerste World Tours wacht dit weekend weer een vol programma op Deltrap. Eerdere jaren focuste ze zich individueel op de 1500 meter en reed ze niet alle relays. Dit weekend is ze juist een van de ervaren krachten. Ze start op alle afstanden om veel race-ervaring op te doen. De kwartfinale van de 1500 meter kwam ze vrijdag probleemloos door, op de 500 en 1000 meter moest ze dit weekend eerst de herkansingen zien te overleven.
Veel overwerk TeamNL
Door de afwezigheid van Xandra Velzeboer (rust), Michelle Velzeboer (breuk in kuitbeen) en Jesper Schmitz (rust na Junior World Tour), debuteerden vrijdag twee Nederlandse shorttrackers: Bas van der Valk en Birgit Radt. Ook keerde Bibi Arts weer terug na lange blessureleed. Mede door deze wisselingen zijn veel Nederlanders aangewezen op de herkansingen komend weekend.
500 meter
Jens van ’t Wout, Teun Boer en Selma Poutsma door.
Herkansingen voor Kay Huisman, Melle van ’t Wout, Zoë Deltrap, Bibi Arts en Birgit Radt.
1000 meter
Jens en Melle van ’t Wout door.
Herkansingen voor Kay Huisman, Niels Kingma, Selma Poutsma, Zoë Deltrap, Diede van Oorschot en Kiek Straathof.
1500 meter
Jens van ’t Wout, Zoë Deltrap en Diede van Oorschot door.
Herkansingen voor Niels Kingma, Kay Huisman, Bas van der Valk, Kiek Straathof en Birgit Radt.
Mannenrelay door, vrouwen en mixed hoefden geen voorrondes te rijden.