Binnen de internationale kunstschaatswereld zijn cruiseshows al jarenlang een populaire vervolgstap na de topsportcarrière. “Vrienden van mij deden dit in het verleden ook. Voor veel kunstschaatsers is het een droom om na hun carrière te blijven optreden én tegelijkertijd de wereld te zien", vertelt Nika Osipova vanuit Palma de Mallorca, waar haar schip momenteel ligt aangemeerd.
Als kind in Rusland was ze al gefascineerd door ijsshows. Tijdens kerstvoorstellingen en andere evenementen stond Osipova graag op het ijs. De overstap naar een leven op zee voelde daarom als een logisch vervolg van haar topsportbestaan, legt de Russische schaatser uit die tijdens haar topsportcarrière uitkwam voor Nederland met haar toenmalige kunstrijpartner Dmitry Epstein.
Hoewel zij geen topsport meer bedrijft, blijft het niveau van het kunstschaatsen in de shows hoog. “We doen nog steeds alle elementen uit het paarrijden: worpen, twists, lifts en death spirals. Alleen het ijsoppervlak is kleiner, waardoor sommige onderdelen zelfs uitdagender worden.”
Acteren speelt een minstens zo grote rol tijdens de ijsshows. Momenteel vertolkt Osipova Julia in een ijsversie van Romeo and Juliet. “Dat vind ik geweldig. Dit is mijn derde contract en opnieuw speel ik een hoofdrol. Je bent niet alleen schaatser, maar ook een personage.” De producties lijken eerder op een musical dan op een sportwedstrijd. Voor iedere nieuwe show vindt een uitgebreide casting plaats. Na selectie volgt een trainingsperiode van ongeveer drie weken waarin de volledige voorstelling wordt ingestudeerd. “Je leert niet alleen je eigen rol, maar de hele show.”
Van de buitenkant lijkt het leven op een cruiseschip één groot glamour-avontuur vol zon, luxe en exotische bestemmingen. De werkelijkheid is genuanceerder volgens Osipova. De bemanning en passagiers leven grotendeels gescheiden van elkaar. Bemanningsleden delen meestal een kleine cabine zonder raam met een collega en hebben weinig privacy. “Dat is waar de meesten over klagen. Je kunt je moeilijk even terugtrekken. Overal kom je bekenden tegen.”
Ook achter de schermen vraagt het werk veel organisatie. Nieuwe contracten worden ruim van tevoren vastgelegd en visa moeten tijdig worden geregeld. Omdat Russische ambassades voor veel procedures niet toegankelijk zijn, reist Osipova voor haar Amerikaanse bemanningsvisum naar Kazachstan. “Dat kost tijd, maar ik probeer er iets positiefs van te maken. Zo ontdek ik ook weer een nieuw land.”
Een contract betekent bovendien dat ze meestal een half jaar onafgebroken van huis is, zonder vrije dagen. Haar familie mist ze natuurlijk, maar inmiddels is ze aan het ritme gewend. Voor Osipova wegen de voordelen ruimschoots op tegen de nadelen. “Ik vind de balans prettig. Er is genoeg werk, maar ook voldoende vrije tijd om havens te verkennen en nieuwe plekken te ontdekken.”
Een werkweek bestaat uit veel meer dan alleen optreden. De schaatsers verzorgen meet-and-greets, begeleiden publieke schaatssessies en nemen deel aan verplichte veiligheidsoefeningen. Daarnaast helpt ze met het repareren en aanpassen van kostuums en werkt de 25-jarige samen met artiesten uit andere disciplines, zoals de theaterperformers en de Aqua Shows. “Binnen entertainment hebben we zo’n zestig collega’s uit allerlei landen. Dat maakt het werk heel bijzonder.”
Osipova vindt het ook leuk de culturele verschillen bij de passagiers waar te nemen. “Europeanen beleven een show meer als een theatervoorstelling. Ze kijken aandachtig en applaudisseren aan het einde. Amerikanen zijn luidruchtiger, reageren juist veel tijdens de voorstelling, juichen en leven mee.” De programmering wordt om deze reden soms aangepast aan het publiek.
Tijdens eerdere contracten bezocht ze onder meer Canada, Bermuda, de Bahama’s en Mexico. Inmiddels vaart ze langs Spanje, Frankrijk en Italië. Later dit jaar ‘verhuist’ haar schip naar Florida, waarna routes volgen langs St. Maarten, St. Thomas, Mexico en de Bahama’s. Een favoriete bestemming aanwijzen vindt ze moeilijk. “Mexico heeft een speciale plek gekregen. Daar heb ik leren duiken en mijn duikbrevet gehaald. Maar ook de Europese routes zijn prachtig.”
Het grootste verschil met haar topsportcarrière is de mentale rust. “Toen stond er voortdurend druk op presteren. Nu kan ik nog steeds op hoog niveau schaatsen, maar zonder die constante spanning.” Haar topsportervaring helpt nog altijd. “Ik leer nieuwe elementen vaak sneller en krijg daardoor regelmatig grotere rollen.”
In de toekomst hoopt ze door te groeien naar een leidinggevende functie binnen de ijsshows. “Dan kun je niet alleen op het ijs, maar ook achter de schermen een belangrijke rol spelen." Voorlopig denkt Osipova nog niet aan stoppen. “Voor mij werkt dit perfect. Ik kan blijven schaatsen, de wereld ontdekken en veel ontspannener leven dan tijdens mijn topsportcarrière.”
