Een spectaculaire overwinning afgelopen zaterdag op de marathon. Bij de belofte vrouwen pakte Sophie Exterkate als enige vrouw twee rondes voorsprong. Een zeldzaamheid in die categorie, omdat de koers slechts zestig rondes telt. “Ja, het is vrij uniek”, gaf Exterkate zaterdag ook toe. “Ik wilde voorkomen dat andere vrouwen ook een ronde voorsprong zouden pakken, dus ging ik nog een tweede keer. Mijn benen zijn wel aardig verzuurd.”
Het verhaal wordt pas echt bijzonder als je weet dat het pas de eerste marathon was uit de carrière van Exterkate. Bij het team van Jillert Anema krijgt ze met nog twee rijders van het KNSB Talent Team (KTT) de kans ervaring op te doen. “Ik had nog nooit in een peloton gereden en was eerst bang dat ik geraakt zou worden door anderen of naar achteren zou worden geduwd. Maar ik voelde me best veilig in het peloton.” Een kleine kanttekening: door haar twee ontsnappingen heeft ze natuurlijk weinig rondes in de grote groep gereden.
Groot handbaltalent
Ook op de langebaan mag Exterkate onervaren genoemd worden. Het grootste deel van haar tienerjaren lag de focus op handbal. Ze woonde intern op Papendal en vertegenwoordigde Nederland op jeugdkampioenschappen, waar ze zelfs verkozen werd tot speler van het toernooi. De laatste jaren was ze echter drukker met revalideren van knieblessures dan met de sport zelf. Ze zette door, totdat ze uiteindelijk zelf ook inzag dat haar toekomst niet op het handbalveld lag.
Thuis in Delden besloot ze het schaatsen weer op te pakken, de sport die ze in 2020 vaarwel had gezegd. Trainer Agnes Loohuis-Damveld zag binnen enkele maanden al dat Exterkate exceptioneel getalenteerd was. Ze pakte de telefoon en belde oud-bondscoach Jan Coopmans, die inmiddels in dienst van KNSB Talent Team (KTT) Midden-Oost jonge rijders opleidt.
“’Meneer Coopmans, ik heb hier een zeer waardevolle sporter bij me’”, haalt Coopmans het gesprek terug. “Agnes Loohuis heeft lang geleden de Vredeskoers gewonnen in het wielrennen. Dat was een beruchte wedstrijd in Polen, waaraan Russische beroepsmilitairen meededen en waar over heel slechte wegen werd gereden. Ze weet dus wat topsport is. Als zij mij vervolgens belt, weet ik dat het de moeite waard is.”
Gemaakt voor het schaatsen
De eerste keer dat Coopmans de toen nog 17-jarige Exterkate zag schaatsen, was hij meteen verkocht. “De hefbomen, de beweging. Ik begeleid sinds 1992 schaatsers en zag direct dat Sophie gemaakt is voor het schaatsen. Het was natuurlijk wel een beetje krakkemikkig, maar ze had dan ook vijf cruciale jaren op het ijs gemist.” Ter illustratie: in die periode reed ze op de 500 meter naar 45,08, voor de 1000 meter had ze 1.30,25 nodig. Tijden die voor iemand van haar leeftijd weinig verwachtingen schepten.
Toch kreeg ze een plek in de ploeg van Coopmans. Samen werkten ze aan een plan om de gemiste jaren in te halen. Niet door haar direct volledig te belasten op het ijs, maar door eerst te investeren in de basis. “Als ik iemand die vijf jaar niet op ijzers gestaan heeft direct vijf keer in de week laat schaatsen, is de kans groot op overbelasting in de scheenbenen, rug of nek. We willen haar niet in het diepe gooien, om te voorkomen dat ze binnen een half jaar met blessures thuiszit.”
In haar eerste maanden bij het KTT was alles nieuw. “Ze had nog nooit op een wielrenfiets gezeten, had oude skeelers en kreeg blaren van haar schaatsschoenen. Een jaar geleden moest ik haar zelfs nog uitleggen waar je bij de 3 kilometer start en wisselt.”
Forse stappen
Vervolgens is het hard gegaan. In februari nam ze deel aan het WK Junioren. Individueel behaalde ze een negende plaats op de 3000 meter, met de ploegenachtervolging veroverde ze de wereldtitel. Een maand geleden verbeterde ze haar persoonlijk record op de vijf kilometer. Haar 7.01,79 is momenteel zelfs de beste seizoenstijd mondiaal. “Ik schrok daar niet van”, vertelt Coopmans. “In de trainingen zien we al hoe goed ze is. Als ze gezond blijft, is dit niet haar laatste uitschieter. De lijn loopt nu zo hard omhoog, dat houdt niet in een keer op.”
“Er is zelfs een waterkansje dat ze komend weekend al de World Cups haalt. Al komt dat niet helemaal goed uit. Natuurlijk mag ze van mij gaan. Die ervaring zal ook goed zijn als ze volgend jaar helemaal dominant geworden is. Maar ik zou dan wel opnieuw naar de tekentafel moeten.” Grote uitspraken van Coopmans, maar de ervaren coach lijkt overtuigd van het potentieel van zijn pupil. “Haar verhaal is rijp voor een boek.”
Sophie Exterkate staat voor het WCKT ingeschreven op vijf onderdelen: de 1000 meter, 1500 meter, drie kilometer, vijf kilometer en de ploegenachtervolging. Voor een wereldbekerticket moet ze op de eerste drie onderdelen bij de beste drie zitten, op de vijf kilometer is alleen een plek bij de eerste twee schaatsers voldoende. Een flinke opgave. Eerst maar eens rustig focussen op haar eigen groei.
Haar route van dichtbij volgen? Er zijn nog tickets voor het WCKT beschikbaar.
