Twintig deelnemers, zestien rondes en om de ronde vallen er twee rijders af; dat is in het kort het format van de afvalkoers, die de ISU vanaf komend seizoen wil invoeren ter vervanging van de huidige mass start. Jillert Anema gaf donderdagochtend op deze website al aan het veel te gevaarlijk te vinden en niet te aarzelen om naar de rechter te stappen bij zware valpartijen.
“Levensgevaarlijk”, zo luidt ook de reactie van Johan de Wit, coach van het internationale gezelschap Team Novus. “De achterste rijders zullen allemaal sprinten voor de afvalling, terwijl de voorsten zich inhouden. Vervolgens komen er valpartijen met al die scherpe messen. De pure langebaanschaatsers kunnen dit niet.”
Marcel Bosker staat ook niet te springen om mee te doen. “Ik ben het ermee eens dat ze iets aan de mass start moeten doen, omdat het heel gek is dat je onderweg punten kunt halen die niet meetellen voor de podiumplaatsen. Maar zo’n afvalrace is heel gevaarlijk. Achteraan zal veel geduw en getrek zijn. Dan heb je ook nog scherpe ijzers onder je voeten. Ik verwacht pure chaos, een poppenkast. Ik bekijk de eerste races wel vanaf de kant, want ik wil niet in de boarding liggen met al die scherpe ijzers.”
Geen goede ervaringen...
De marathonmannen die al langer meelopen zullen met hun gedachten meteen teruggaan naar 2013. Toen stond de afvalkoers als onderdeel van de driedaagse op het programma in Dronten. Al kort na de start ging het mis. Meer dan tien rijders vlogen uit de bocht. Grootste slachtoffer was Erwin Mesu. Hij kreeg een schaats in zijn bovenbeen en verloor veel bloed, waarna een lange revalidatie volgde. Wel een kanttekening: in Dronten stond een voltallig marathonpeloton aan de start, dat drie à vier keer meer rijders telt dan het nieuwe format.
Erwin Mesu reageerde al online op de herintrede van het onderdeel. ‘De laatste keer dat een afvalkoers werd uitgeprobeerd was dit het gevolg.’
Peter Kolder heeft in zijn rol als bondscoach van de Nederlandse junioren de testwedstrijden gezien en heeft een heel andere mening. “Ik vind het een leuk onderdeel. Mijn grootste frustratie bij de mass start was dat het vaak een optocht was bij de junioren. In een afvalkoers valt het niet meer stil. Van begin tot einde gaat het hard. Natuurlijk had ik van tevoren ook mijn zorgen over de veiligheid, maar ik heb geen problemen gezien. Bij de senioren verwacht ik geen andere koersen, omdat hier het tempo al hoog lag.”
Een groot deel van de regels is gebaseerd op het inlineskaten, waar de afvalkoers al jarenlang verreden wordt. De skeeleraars binnen het schaatspeloton hebben toch ook hun twijfels of de discipline veilig verreden kan worden op bevroren water. “Ik vind het extreem moeilijk inschatten”, vertelt Bart Swings, meervoudig Europees kampioen afvalkoers skeeleren en olympisch kampioen mass start van 2022. “Op skeelers ben je heel behendig, je kunt makkelijker van lijn veranderen of springen als het nodig is. Met schaatsen is dat een stuk lastiger. Anderzijds heb je geen veertig man op een baantje van vier meter breed, maar schaats je met twintig rijders in drie banen. Het hangt van de jury en de atleten zelf af hoe gevaarlijk het is. Ik verwacht geen massale valpartijen, maar wel dat rijders vallen doordat ijzers elkaar raken.”
Stijn van de Bunt, bij de junioren fanatiek inliner en als secondant van Jorrit Bergsma actief in de olympische mass start-finale, is bang voor geduw en getrek achterin. “Zelf zie ik meer in een puntenkoers. Dat is leuker en veiliger, omdat het spelletje voorin gespeeld wordt en niet achterin. Dan krijg je een koers waarin het tempo constant hoog ligt en waar veel demarrages zijn.”
Waar de ISU hoopt op spannendere races, denkt de Zwitser Livio Wenger, jarenlang vaste waarde op mass start en coach van olympisch kampioen Metodej Jilek, daar anders over: “De mass start was vaak geweldig om naar te kijken door de demarrages. Bij de afvalkoers zullen weinig ontsnappingen zijn en de races zullen vaak hetzelfde verlopen met dezelfde winnaars. De beste afvalkoersrijder wint. Wij zijn als inliners in het voordeel.”
Wie zouden we vanuit Nederland moeten opstellen? Gezocht wordt naar een snelle schaatser, behendig en tactisch slim. Olympisch kampioen mass start Marijke Groenewoud is net als haar coach tegenstander van de afvalkoers, maar gelooft wel dat ze de juiste kwaliteiten heeft. “Het zou ons ook passen”, vertelt ze. Teamgenoot Bente Kerkhoff zal met haar skeelerervaring eveneens prima meekunnen.
En wat te denken van Lianne van Loon? Op inlineskates heeft ze zichzelf al ruimschoots bewezen en ook tijdens de marathons op ijs kan ze meedoen om het podium. “Ik vind het concept heel tof klinken”, vertelt Van Loon. “Als inliner zal ik in het voordeel zijn, omdat er andere tactieken bij komen kijken. Je moet op de juiste momenten op kop rijden en goed kunnen schuiven in een peloton. Misschien schrikken de pure schaatsers daarvan. Het lijkt me heel vet om hier internationaal aan mee te doen.”
Jorrit Bergsma gaf in een eerder interview al aan het onderdeel levensgevaarlijk te vinden, terwijl Harm Visser enthousiaster was. De schaatser van Essent wordt door Reggeborgh-coach Roy Boeve gezien als een uitstekende kandidaat, net als zijn eigen pupil Jorian ten Cate. “Beide jongens zijn leip en lomp”, aldus Boeve. “Je moet voor dit onderdeel iets meer zijn dan een goede schaatser. Het draait om behendigheid, positionering en een stukje gemenigheid.”
