Sinds 1 juni heeft Matteo Anesi de leiding over de Italiaanse langebaanploeg. De voormalig schaatser, die in 2006 olympisch goud won op de ploegenachtervolging, volgde Maurizio Marchetto op. Een benoeming die hij zelf niet had zien aankomen. “Ik ging ervan uit dat Maurizio technisch directeur zou blijven en dat ik mijn werk als sprintcoach en zijn assistent zou voortzetten. Maar ik werd gevraagd om de leiding over te nemen.”
Anesi combineert het bondscoachschap met de functie van technisch directeur. Daarmee is hij verantwoordelijk voor zowel de nationale selectie als de ontwikkeling van trainers en talenten. “We willen één duidelijke lijn creëren, van jong tot oud, met dezelfde trainingsmethode en visie.” Over zijn voorganger spreekt hij vol respect. “Marchetto is een van de beste coaches. Ik heb ontzettend veel van hem geleerd. We deelden successen en moeilijke momenten.”
De Italiaanse selectie bestaat momenteel uit zestien schaatsers: vier sprinters, drie middellangeafstandsspecialisten en negen allrounders. Het team telt gevestigde namen als olympisch kampioenen Davide Ghiotto en Michele Malfatti, naast talenten als Riccardo Lorello, Daniele Di Stefano, Serena Pergher en Manuel Ghiotto. Verder wordt er actief gezocht naar nieuw talent.
Volgens Anesi verdient Davide extra aandacht: “Na teleurstellende individuele prestaties moest hij binnen twee dagen de knop omzetten voor de Team Pursuit. Dat lukte: Team Italy werd olympisch kampioen.” Toch blijft Ghiotto gebrand op individueel succes. “Hij is nog altijd boos over zijn races. Die motivatie hebben we nodig.” Anesi wil hem meer verantwoordelijkheid geven. “Ik wil dat hij een leider wordt, die jongeren het goede voorbeeld geeft. We praten veel samen, zoals ik dat met alle rijders en stafleden doe.”
Ook de interne rivaliteit probeert Anesi anders te benaderen. “Voorheen was bijna iedere training een wedstrijd. Iedereen wilde de snelste zijn. Maar soms moet je juist rustiger schaatsen om technisch beter te worden. Ik wil een gezonde sfeer waarin iedereen samenwerkt.”
Toch is de nieuwe bondscoach niet van plan het roer drastisch om te gooien. Integendeel. De Italiaanse werkmentaliteit blijft volgens hem de basis van het succes. “Wij kunnen niet doen alsof we Nederlanders of Amerikanen zijn. We hebben onze eigen identiteit en houden ons hieraan vast. Misschien zijn we technisch niet altijd de mooiste schaatsers, maar we zijn harde werkers. De resultaten van onze kampioenen komen voort uit jarenlang keihard werken.”
Anesi wil daarnaast de onderlinge verbondenheid versterken. Sprinters, middellangeafstandsspecialisten en allrounders volgen verschillende programma’s, maar blijven onderdeel van één ploeg. “Ik wil niet dat iedereen afzonderlijk werkt. We moeten een team zijn. We hebben verschillende doelen, maar volgen dezelfde lijn.”
Zijn aanpak omschrijft hij als een geleidelijke ontwikkeling. “Het is geen revolutie, maar evolutie. Wat Maurizio heeft opgebouwd, was top. Ik wil daarop voortbouwen, met mijn eigen ideeën en verbeteringen. We moeten niet vergeten wie we zijn en waar we vandaan komen.”
Voorlopig ontbreken twee belangrijke namen. Francesca Lollobrigida is zwanger en komt dit seizoen niet in actie. Andrea Giovannini neemt na zijn olympische successen een pauze. Anesi: “Na vier Olympische Spelen heeft Andrea tijd nodig voor zichzelf en zijn familie. Ik hoop dat hij terugkomt, maar begrijp het als hij anders beslist.” Ook Lollobrigida ziet hij graag terug. “Het liefst als schaatser en anders in een andere rol. Ze is uniek en iemand die je altijd in je team wilt hebben.”
Ondanks de successen maakt Anesi zich grote zorgen over de toekomst van het Italiaanse schaatsen. Twintig jaar na Turijn heeft Italië opnieuw Olympische Spelen georganiseerd zonder dat er een permanente overdekte langebaan is overgebleven. “Dat is verschrikkelijk. We hebben olympische helden die kinderen inspireren, maar onvoldoende faciliteiten om die kinderen te laten schaatsen.”
“De eerste drie dagen van de Olympische Spelen was ik ontzettend boos. Het ijs en de baan waren fantastisch, maar ik wist dat alles weer zou verdwijnen. Een overdekte ijsbaan in Milaan behouden was ideaal geweest. Ik dwong mezelf die negatieve houding te veranderen, want het diende me niet.” Door het gebrek aan overdekte ijsbanen traint de ploeg regelmatig in Inzell, Baselga di Piné en Collalbo. “We hebben kampioenen, maar niet dezelfde faciliteiten als Nederland, Duitsland of Noorwegen. Dat belemmert de ontwikkeling van onze sport.”
Een tweede zorg is de beperking van het aantal startbewijzen voor wereldbekers, met mogelijk grote gevolgen voor een kleine schaatsnatie als Italië. “Als jonge schaatsers zich niet plaatsen voor wereldbekers, wordt het moeilijker hen binnen de nationale selectie te houden. Hoe kunnen ze zich ontwikkelen zonder internationale wedstrijden?” Anesi wil voorkomen dat zijn ploeg krimpt en probeert met zijn compacte trainersstaf, waaronder David Bosa en Alessandro Mazzoleni, talenten kansen te blijven bieden.
Voor de eerste wereldbekers hoopt Anesi op podiumplaatsen, vooral op de ploegenachtervolging. Het hoofddoel: WK-medailles en bouwen aan de volgende olympische cyclus. “In 2030 wil ik opnieuw met topschaatsers aan de Spelen deelnemen. We moeten de kwaliteit behouden die ons in Milaan succes bracht. Ik wil trainers opleiden, kennis delen en een structuur ontwikkelen waaruit nieuw talent voortkomt.” Daarbij reikt zijn missie verder dan medailles: het Italiaanse schaatsen een duurzame toekomst bieden, ondanks de beperkte infrastructuur.
