Voorafgaand aan de eerste 500 meter van Jildou Hoekstra vroeg Kayo Vos aan zijn trainer of hij een seintje wilde geven als zijn vriendin aan de start stond. Hij zat zelf in de voorbereiding op zijn 1500 meter, maar deze rit mocht hij niet missen. “Ik zag dat ze in 10,4 opende. Dat is supergoed, want normaal zit ze op ongeveer 10,5. Tim Prins stond naast me en zei: ‘Dat wordt een dikke 37’er.’ Ik durfde niks te zeggen, maar toen ze over de streep kwam, was het 37,7. Dat was echt heel goed: vier tienden van een seconde van je persoonlijk record afrijden op de 500 meter. De volgende omloop reed ze er nog een tiende van een seconde vanaf.”
De tijd van de jonge Friezin en de bijbehorende plaatsing voor de komende World Cups waren meer dan een knappe sportieve prestatie. Het was het slotstuk van een ontzettend moeilijke tijd voor Hoekstra, maar ook voor Vos. De Ferwerdse was bij de A-junioren een enorm talent. In 2022 werd ze zowel wereldkampioen teamsprint als Nederlands kampion 500 meter. Ook won ze meerdere World Cup-medailles. Tot overtraining en schildklierklachten roet in het eten gooiden.
Ver over haar grenzen
“In mijn eerste jaar als junior heb ik mezelf over de kop getraind”, vertelt ze, terugblikkend op die periode. “Ik had hoge doelen gesteld en die wilde hoe dan ook halen. Dat ging uiteindelijk ten koste van mijn gezondheid. Ik eindigde het seizoen met schildklierproblemen en overtraining, naast lichamelijke blessures. Ik was heel ver over mijn grenzen heen gegaan.”
De sportarts adviseerde haar voor onbepaalde tijd te stoppen met sporten. Thyrax, het medicijn waarmee schildklierproblemen behandeld kunnen worden, wilde ze niet gebruiken, omdat ze dacht daar nooit meer vanaf te komen. Dat er in ieder geval een diagnose was, stelde haar gerust. “Ik voelde al heel lang dat het niet goed ging. Toen ik het eenmaal toeliet, merkte ik dat ik vermoeider was dan ik dacht. Maandenlang heb ik alleen maar gegeten en geslapen. Eten, slapen, eten, slapen. Ik kon niet eens op de fiets naar de supermarkt die 500 meter verderop lag. Dan moest ik met de auto. Vanaf daar moest ik weer opbouwen. Dat heeft echt een paar jaar geduurd.”
Tijdens haar herstel zag Hoekstra intussen haar concurrenten beter worden, waardoor ze bang was de aansluiting te verliezen. Dan zat ze op de tribune en zag ze weer een leeftijdsgenoot een snelle tijd neerzetten. “Op een gegeven moment dacht ik: mis ik niet de boot? Vorig weekend heb ik wel bewezen dat ik de boot niet heb gemist.”
De ultieme relatietest
Een groot lichtpunt in de hele periode was de steun die ze kreeg van Vos. Het stel is inmiddels al zes jaar bij elkaar en kan de hele periode beschouwen als de ultieme relatietest. “Het draait niet om mij, maar om Jildou”, zo pareert hij de vraag over wat het hém heeft gedaan, maar hij gaat er toch kort op in. “Het was lastig, omdat ik zelf doortrainde. Ik behaalde successen en ben was heel blij, terwijl degene die thuiszat dat niet was. Het was moeilijk successen met elkaar te delen.” Hoekstra lachend: “Ik was wel blij voor jou.”
Een schommelende hormoonspiegel van Hoekstra, als gevolg van de schildklierproblemen, maakte het voor het stel extra zwaar. “Je bent vrolijk, je bent chagrijnig, je bent moe, je bent actief. Er viel geen lijn in te ontdekken”, zegt Vos terwijl hij zijn vriendin aankijkt. “Op een gegeven moment hielden we het niet meer niet vol, want Jildou was zo vermoeid. Tot we erachter kwamen dat de schildklier het probleem was. Dat hielp enorm. Ik besefte dat ik haar echt even met rust moest laten.”
“Ik was een heel ander persoon”, vult Hoekstra aan. Ze vergelijkt het met de hormonale schommelingen rond de menstruatie. “Alleen was dat bij mij maandenlang aan één stuk door.” Vos: “Het was helemaal niet gezellig, joh. Maar we zijn er een stuk sterker uitgekomen, dat is heel fijn. In een periode van één à twee jaar had ik haar langzamerhand zien veranderen. Op een gegeven moment dacht ik: dit is niet de persoon met wie ik een relatie ben begonnen. Het was heftig om te zien hoe ze veranderde. Gelukkig is dat weer teruggedraaid.”
Door veel met elkaar te praten wisten Hoekstra en Vos hun relatie goed te houden, benadrukt Hoekstra. “Dat is echt de sleutel geweest. Het is een cliché, maar het heeft ons heel erg geholpen. Voor een ander is het zo lastig om te voelen wat ik voel. Ik vroeg mezelf al af: wat voel ik eigenlijk? Elke dag was anders. Dus we moesten daar echt goed over communiceren.”
Eindelijk weer topsporter
Stap voor stap ging het sportief beter, maar Hoekstra had nog een lange weg te gaan. “In december 2024 heb ik mijn eerste wedstrijd weer geschaatst. Ik had een basis van niks. Geen fietsen, nauwelijks duurtraining gedaan. Toen ben ik samen met Kayo in maart naar Calgary gegaan om weer een wedstrijd te rijden en het seizoen een beetje te verlengen.”
Vorig seizoen begon ze bij Development Team Fryslân weer serieus op te bouwen en voelde ze zich eindelijk weer topsporter. “Daarvoor was het sporten om een basisniveau te krijgen waar iedereen hier in Thialf misschien om lacht. Maar voor mij was het al: ‘O, yes, ik ben daar alweer.’ Vervolgens ben ik verder gaan opbouwen en vorig jaar schaatste ik weer pr’s. Pas deze zomer kreeg ik weer het gevoel dat ik met de top mee kan doen.”
Inmiddels gaat het hard en vloog Hoekstra deze week naar Beijing voor de eerste World Cup. Benieuwd naar de verwachtingen van Vos en Hoekstra in Azië? En meer weten over hoe ze hun plek gevonden hebben bij hun ploegen? In de nieuwe Schaatsen.nl Podcast i.s.m. Schaats Inside vertellen ze er meer over.
In de Schaatsen.nl Podcast voeren Bram Smallenbroek en Johan Boef onalledaagse gesprekken met schaatsers over wat hen beweegt, motiveert en bezighoudt, zowel op als buiten het ijs. De hele podcast kun je hieronder terugluisteren.
