Megadepressies op oceaan zwakken af
De voorbije periode zagen we steeds dat zeer koude lucht via de zowat recordkoude VS van Amerika bij Newfoundland de Atlantische Oceaan opstroomde. Daardoor werden diverse megadepressies gevormd op het noordelijke gedeelte van de Atlantiek, uiteraard vanwege de verschillen in temperatuur tussen de ijskoude arctische lucht en het relatief warme zeewater. Deze actieve raddraaiers werden in de (west-oost) straalstroom meegenomen naar West-Europa waar ze veel regen en wind veroorzaakten: we hebben het gemerkt.

Tot en met het eerste januariweekend blijft het overigens nog wisselvallig en veelal te zacht in onze omgeving. De hinderlijke stormperikelen (rukwinden tot 140 kilometer per uur afgelopen woensdagnacht) zijn nu wel voorbij. Komende week is er tamelijk weinig wind uit een vrij oostelijke richting.  

Koudere oostenwind komende week
In de periode tot Driekoningen kan worden bekeken of er nog serieus winterweer zit aan te komen in de rest van de louwmaand. Opvallend is dat de hoofdoplossing van het Europese weermodel inderdaad met wat kouder weer komt voor na het weekend. Het Amerikaanse weercentrum evenwel ziet het nog (steeds) niet die kant op gaan. De komende etmalen zal duidelijker moeten worden of er dus wel of geen (tijdelijk) kouder intermezzo zit aan te komen vanaf pakweg 8-9 januari.

De meeste regen is nu wel voorbij. Op vrijdag tot en met zondag zijn er ook nog wat neerslagsignalen. De temperaturen blijven tot en met het weekend royaal boven nul, terwijl de nachten al wat minder zacht worden later. In de loop van het weekend en begin nieuwe week gaat een vlak hogedrukgebied zich noord van Nederland installeren en die ontwikkeling zou dus een wat koudere oostenwind kunnen introduceren.

Mocht de doorstaande ooster daadwerkelijk gerealiseerd worden, zien we de middagmaxima lager uitkomen op enkele graden boven nul. Bovendien kunnen enkele nachten dan vorst gaan geven met minima tot c.a -3 tot -5 graden en regionaal nog wat lager. Wat kouder weer is dus eigenlijk best een reële optie na zondag. Tot 2 januari waren er voor wat betreft de middellange termijn nog steeds geen aanwijzingen dat de winter zou kunnen doorpakken. Vandaag op de derde januari ligt dat wat genuanceerder. 

Op de afbeelding (voor 12 januari) is een deftig hogedrukgebied te zien met een kerndruk van 1047 millibar bij Zuid-Noorwegen. Het gaat hier ook om de temperatuur op 1500 meter hoogte. De grens met min 10 graden komt al aardig richting Nederland te liggen, terwijl het (blauwe) koude gebied zich stroomopwaarts, dus naar het noordoosten, nog uitgebreider manifesteert. Dit is zo’n beetje de koudste hoofdoplossing van het Europese weercentrum zoals die op 3 januari werd geschetst.

Zoals reeds gezegd geeft het Amerikaanse scenario een veel minder rooskleurig plaatje ten faveure van eventueel winters weer en laat het hogedrukgebied bij Zuid-Scandinavië al relatief snel de plaat poetsen. Vervolgens komt bij die variant de zachtere luchtinstroom alweer snel om de hoek kijken.

Midjanuariwintertje in Nederland binnenkort?
Kortom, wordt het winter in Nederland of niet komende week? De weermodellen zijn nog steeds niet eensluidend op 3 januari 2018. Ondergetekende is enigszins optimistisch ten faveure van een winters aandoend weerbeeld straks en denkt er het zijne van: 

Feit blijft dat de schaakstukken verzet gaan worden op de weerkaart en dat hoge luchtdruk benoorden Nederland, tussen Schotland en Zuid-Noorwegen, de wind in de ‘frisse’ oosthoek doet belanden. Daarmee wordt niet direct steenkoude lucht uit Denemarken meegenomen, maar zowel de dag - als nachttemperaturen komen wel op een lager plan vanaf het weekend.

Mocht het hogedrukgebied zo geformeerd worden als geschetst op het kaartje, zijn we vertrokken voor een zogenaamd midjanuariwintertje dat een dag of vijf kan aanhouden. Ongetwijfeld zal er ook wel natuurijs worden gevormd dan, maar dat zal denkelijk niet sterk genoeg zijn om uitgebreid op te schaatsen rond half januari. Volgende week kijken we verder en concluderen dan welk min of meer winters scenario het uiteindelijk is geworden.