Dat heeft allemaal te maken met veiligheid, verklaart Geert-Jan Muskens, disciplinemanager Marathonschaatsen van de KNSB. “De temperaturen liggen momenteel nog ver beneden nul in Luleå. In de nacht van dinsdag op woensdag kan die makkelijk zakken naar 25 graden onder nul of lager. Dan is het niet verantwoord vroeg in de ochtend al een wedstrijd te laten starten. Daarom hebben we een aanpassing aan het programma gedaan.”
De woensdag belooft meteen wel de koudste dag van de week te worden. In Luleå, dat ongeveer honderd kilometer ten zuiden van de poolcirkel ligt, gaan de temperaturen daarna stijgen. “Dat hebben we zeker meegenomen in onze afwegingen”, stelt Muskens. “Naar het weekeinde toe zien de omstandigheden er beter uit. Dan is het verstandiger de langere wedstrijden dan te verrijden.”
De start op woensdag is bovendien ook wat opgeschoven in de ochtend. De mannen bijten nu vanaf half elf de spits af met een race over 50 kilometer. De vrouwen rijden vervolgens een wedstrijd over 40 kilometer. Muskens: “Zonsopgang is het koudste moment van de dag. De temperatuur zakt dan nog net even een paar graden. Dan is het beter iets later te starten.”
Vele rijders lieten zich dinsdag al zien op het ijs, en een aantal van hen was daar zelfs op maandag al te vinden. Onder hen niet Harm Visser. De winnaar van het ONK op de Weissensee reisde niet mee met zijn team Essent. De blessure die hij opliep in de Alternatieve Elfstedentocht speelde Visser nog te veel parten, vertelt ploegleider Peter de Vries. “Aanvankelijk waren we best optimistisch over de kansen dat Harm hier aan de start zou staan, maar het herstel verliep toch minder goed.”
Sterker, de wond bij de knie ging zelfs weer open. “Dan kan je alles op alles zetten en toch proberen hier te rijden, maar dat was niet verstandig. Daarom is ervoor gekozen Visser thuis te laten.” Dat betekent dat het seizoen erop zit voor de snelle Fries, die juist op de Weissensee weer aantoonde in blakende vorm te zijn.
Die vorm is er ook bij zijn ploeggenoot Jordy Harink, die na de fraaie overwinning in de Alternatieve de leiding heeft genomen in het klassement van de Grand Prix. “Dat wil ik hier graag over de streep trekken, maar dat is niet direct het hoofddoel hier”, stelt Harink. “Het zou mooi zijn als we met het team in ieder geval een overwinning binnenhalen, al wordt dat natuurlijk wat moeilijker zonder Harm Visser. Maar dan kunnen we daarna kijken hoe het klassement staat.”
Harink heeft al een mooie palmares opgebouwd in Luleå, met twee prima zeges én drie keer de eindwinst in het klassement van de Grand Prix op natuurijs. Wat is dat toch met de man uit Zaltbommel en Zweden? Harink lacht. “Ik heb geen idee, maar zodra ik hier uit het vliegtuig stap, heb ik al het gevoel dat ik in vorm ben. Ik rijd hier gewoon graag.’’
Dat geldt zeker ook voor zijn vrouwelijke evenknie. Esther Kiel start net als Harink in het oranje leiderspak, en ook zij rijdt altijd graag in Luleå. Ze sloot vorig jaar de cyclus op Zweeds natuurijs af met een zege in de Alternatieve, die na de afgelasting in Oostenrijk vervolgens in Luleå werd gereden. Maar de kracht van Kiel op natuurijs is bijna ongeëvenaard. “Natuurijs is op de schaats mijn grote liefde geworden”, bekende de rijdster van Puur ICT-BTZ, die in Oostenrijk vorige maand al drie van de vier wedstrijden won. “Natuurlijk wil ik nu ook graag het klassement op mijn naam schrijven, dat kan ik nu wel hardop zeggen. Maar dat is geen vanzelfsprekendheid.”
Er moet nog wel wat gebeuren, wil Kiel maar zeggen. En het is in Luleå zo ongeveer ’helpers weg’, want de ploegen die op het Zweedse ijs verschijnen zijn doorgaans maar klein. Ook Kiel mist twee secondanten in Gioya Lancee en de op natuurijs altijd sterke Femke Mossinkoff. Ze kan wel vertrouwen op de kwaliteiten van Veerle van Koppen, vorig jaar ook al eens winnaar in Zweden. “We gaan zie wat er mogelijk is, maar ik heb maandag al even wat op dit ijs gereden, en het voelt allemaal goed.”
