Volgens de fantasie van de tweejarige Luuk Groothuis is de mannelijke sprinttop van team BrandLoyalty regelmatig in zijn huis in Voorst verzameld. Dan roept hij luid “redding” en schiet in een starthouding, om vervolgens rondjes te rennen door de woonkamer. Luuk speelt altijd zijn vader, vaste regel. Zijn moeder Ester vertegenwoordigt Nuis, en broertje Ties, een baby van acht maanden, geeft gestalte aan de grote baas: Orie.
Ziet hij toevallig de beelden van de val van zijn vader tijdens het WK sprint in Moskou, dan roept Luuk samen met de dienstdoende verslaggever: “O nee!”. En “Tingeling” is het teken voor de laatste ronde.
Kinderen helpen het leven te relativeren. Ze zijn goed voor levensgeluk, weet Stefan Groothuis. Als hij thuiskomt na een rotdag en hij ziet de lachende gezichten van zijn kinderen, dan is zijn dag direct een stuk leuker. Groothuis: "Schaatsen is een ontzettend belangrijk spelletje voor ons, maar uiteindelijk ruil je het als het moet zo in voor je kinderen."
Het vaderschap heeft hem veranderd. In zijn jonge jaren als profschaatser was de 32-jarige Groothuis overtuigd van het belang van middagdutjes na een training, nu weet hij: dit moet helemaal niet elke dag. En dat is maar goed ook, hij komt er tegenwoordig door zijn kinderen lang niet altijd aan toe.
"Het managen van een topsportleven en een gezinsleven doet hij geweldig", zegt Orie. Zijn trainer roemt de professionaliteit van Groothuis en noemt hem een voorbeeld voor andere sporters. Orie: "In mijn afgelopen twaalf jaar heb ik er als trainer weinig leren kennen die zo goed zijn als zij."
Volgens Orie weet Groothuis de juiste keuzes te maken, al gaat dit soms ten koste van commerciële aanbiedingen. Daar is hij te nuchter voor. De schaatser houdt niet zo van die aandacht. Van de daken schreeuwen hoe goed hij is? Liever niet. Groothuis kiest geen plaats nadrukkelijk op de voorgrond. De tweevoudig wereldkampioen krijgt graag waardering als hij hard schaatst, dit op een andere manier bemachtigen is niet zijn hobby.
In vergelijking met veel van zijn concurrenten begon de schaatscarrière van Groothuis vrij laat. Hij was veertien en speelde tot die tijd korfbal, wat hij vooral heel gezellig vond. Balgevoel had hij niet. Groothuis vond het vooral mooi om zo snel mogelijk rennen. Maar vanaf het moment dat hij tijdens een strenge winter ging schaatsen op het meertje achter de boerderij van zijn ouders werd Groothuis ‘bloedfanatiek’.
Groothuis is gigantisch sterk, heeft lange armen en eet regelmatig bananen. Het levert hem de bijnaam Bokito op, waar hij in zijn ploeg inmiddels al jaren naar luistert. Het beste gedeelte van een 400-meterbaan ligt voor Groothuis op de rechte stukken. "Als Stefan die goed op orde heeft, rijdt bijna niemand zo hard als hij. Dan behoort hij tot de besten van de wereld", zegt Orie.
Groothuis is objectief en niet bang voor feedback. Hij staat bekend als iemand op wie je kunt rekenen. En hij is aardig, maar niet altijd. Orie: "Hij kan ook een killer zijn." Bovendien is Groothuis eerlijk.
Hoe eerlijk bleek ongeveer een jaar geleden, toen het nieuws naar buiten kwam over zijn flinke depressie in 2011. Een hel in zijn hoofd, noemde hij het destijds. De weg naar een goede prestatie is er lang niet altijd een zonder hobbels, of soms zelfs zware obstakels.
Hij doet voor de derde keer mee aan de Winterspelen. In Vancouver werd hij in 2010 vierde op de 1000 meter, het hoogst haalbare na een dramatische voorbereiding. Hij stapte destijds ziek het vliegtuig in en lag vervolgens een week lang met flinke koorts in bed. Het was deze keer reden om zoontje Luuk uit voorzorg een week van de crèche te houden.
Groothuis weet meer van Sotsji dan de gemiddelde schaatser. Voordat hij een jaar geleden naar de wereldkampioenschappen in de Russische stad vertrok keek hij een aantal documentaires en las zich in. Ook dat is typerend voor Groothuis. Hij staat bekend om zijn kennis. De schaatser houdt van geschiedenis en van feitjes, maar ook van natuurkunde, literatuur en filosofie.
Tijdens zijn autoritjes van huis naar de ijsbaan - vijf keer per week - luistert Groothuis naar podcasts, naar gesproken mediabestanden die gaan over zaken als natuurkunde en astronomie. Hij heeft na het halen van zijn VWO-diploma nooit een vervolgopleiding afgerond, Groothuis doet geen concessies als het gaat om studie of sport. "Die instelling was desastreus voor de voortgang van een studie", aldus Groothuis.
Een van zijn favoriete websites is Wikipedia. Ideaal om door te klikken naar nieuwe informatie en zo kennis te vergaren. Maar Groothuis kocht ook een wiskundeboek en maakt tegenwoordig staartdelingen als hij tijd heeft. Want, zoals ploeggenoot Smeekens plagend schreef in zijn gedicht op Sinterklaasavond: "Dan kun je wel mooi Wikipedia helemaal uit je hoofd kennen, maar daar red je het niet mee op sollicitaties."
Dat weet Groothuis ook wel. Die zoektocht naar kennis levert slechts een samenraapsel van heel veel dingen op, zegt hij. "Niks waarmee je bij een potentiële werkgever aankomt." Zijn eigen Wikipedia-pagina bezocht hij ook ooit. Niet uit trots, maar uit praktische overweging. Soms krijgt hij vragen van journalisten over zijn erelijst. "Dan kijk ik daar maar om te checken hoe vaak ik iets gewonnen heb."