Waar de Nederlandse vrouwen volop genoemd werden als medaillekandidaten, ontbrak Francesca Lollobrigida op die lijstjes. Ze was vorig seizoen wel wereldkampioen geworden op de vijf kilometer, maar was deze winter geen schim van zichzelf. Ze overwoog zelfs om vroegtijdig de stekker uit haar seizoen te halen. Maar om dan op het grootste wintersportevent ter wereld, georganiseerd in eigen land, de race van je leven te schaatsen, is ongelooflijk.
Franscesca beet zich aan het begin van haar drie kilometer vast in haar directe concurrent Valérie Maltais, om vervolgens niet meer los te laten. Ze knokte tot de eindstreep, met de vastberadenheid die haar zo typeert. Haar vechtersmentaliteit won het van de verzuring in haar benen. Ze naderde het wereldrecord op twee tellen, op een ijsbaan waarvan niemand hoge verwachtingen had. Met 3.54,28 bracht ze het publiek in vervoering en liet ze haar tegenstanders verdwaasd achter.
Toen Joy Beune en Isabelle Weidemann als laatsten de finish gepasseerd waren, kon de jarige Lollobrigida - ze tikte zaterdag de 35 aan - haar feestje vieren. De eerste vrouwelijke olympisch kampioen namens Italië sprong in de armen van haar coach, rende met Il Tricolore over het middenterrein en zwaaide naar haar familie op de tribune. “Dit is de beste dag van mijn leven, een perfecte. Omdat mijn zoon Tommaso, mijn man en mijn familie hierbij waren. Ongelooflijk om hier in Italië te winnen. Dit is de droom der dromen. Deze olympische titel is voor iedereen die in mij geloofde. En voor iedereen die zei: ‘nee, misschien kan ze het niet.’ Zij hebben mij de kracht gegeven om mezelf te bewijzen.”
En dat na het ‘slechtste seizoen’ uit haar leven. Door haar wereldtitel op de vijf kilometer vorig jaar in Hamar was ze ook een van de favorieten voor de Spelen in haar thuisland. Maar de afgelopen maanden vielen haar resultaten tegen. Een virusinfectie had haar in de greep. Zo erg zelfs, dat ze het bijltje er bijna bij neer had gelegd. “Ik wilde liever stoppen dan in eigen huis laten zien hoe slecht ik was. Maar ik ben blij dat ik heb doorgezet.”
De Nederlandse schaatsers konden de vele fans die in het oranje op de tribune zaten niet laten juichen. Joy Beune (vierde), Marijke Groenewoud (achtste) en Merel Conijn (negende) vielen alle drie tegen. Bij Beune, in het voorseizoen nagenoeg ongeslagen in de World Cup, was de klap het grootst. Het leek ook nog niet volledig tot haar door te dringen dat ze haar enige kans op olympische eremetaal dit toernooi gemist had. “Vandaag ging ik weg voor goud, maar ik eindigde daar een stuk boven. Uiteindelijk is het ook geen medaille waard, dat is een klap die ik moet verwerken. Ik weet niet zo goed wat ik voel. Er is ongeloof, verdriet en ook opluchting dat het erop zit.”
Een mengelmoes van emoties gierde voor de start al door het lijf van de 26-jarige schaatser. Ze had zin om te beginnen aan haar olympisch debuut, maar ervoer ook spanning. “Het waren aparte zenuwen. Ik heb nog nooit op de Spelen gestaan, er is veel op me afgekomen. Maar ik was positief, want ik voelde me goed de laatste tijd. Vandaag kan ik mezelf ook niets verwijten. Elk rechte stuk, elke bocht heb ik alles uit mijn benen gehaald wat erin zat. Ik stond hier zo fit mogelijk, heb een programma afgewerkt waar ik honderd procent achtersta.”
Marijke Groenewoud daarentegen wist dat er veel meer in haar lichaam zat dan de 4.01,35. Al in de eerste ronde liet ze steken vallen. “Van tevoren dacht ik een mooie loting te hebben met Ragne Wiklund als tegenstander. We zouden lekker kunnen racen tegen elkaar. Maar bij de opening liep ze al gelijk bij me weg. Normaal is het mijn kracht dat ik snel begin, maar een 29’er in de eerste ronde zat er al niet in. Dit was een slechte dag op een slecht moment.”
“De hele week heb ik best lekker geschaatst en vandaag voelde ik me goed, dus ik had zeker niet verwacht dat dit het resultaat zou zijn. Ik probeer er niet te veel van te balen, maar doe dat wel.” Hoewel Groenewoud met een lach haar verhaal probeerde te doen, heeft ze een lastige puzzel te leggen de komende dagen. Wat moet je verbeteren als je geen idee hebt waardoor je het op zo’n moment laat afweten? “Gelukkig is mijn volgende afstand de ploegenachtervolging, waar we nu met z’n drieën (ook Beune en Antoinette Rijpma-de Jong, red.) naar toe kunnen werken. Het is lekker om de knop om te zetten, maar eerst even balen vandaag.”
