De zeilvakantie met vrouw en kinderen deed alles vergeten, ook al het moois dat de 43-jarige bondscoach van TeamNL Shorttrack op en naast het ijs had beleefd. “Nagenieten? Nee, dat is er niet van gekomen, omdat er direct na het seizoen veel moest worden geregeld. Nieuwe planningen, programma’s, de wisselingen in de selectie, er waren vragen over de selectie en de stafleden, budgetten, én ik moest tussendoor ook nog verhuizen. Voor je het weet is een rustperiode voorbij. Ik heb vooral zaken opgepakt die door de drukte van het olympisch jaar waren blijven liggen.
“Wat wel leuk was: de presentaties die ik ook heb mogen geven, het verhaal over de weg die we hebben belopen en het proces. Die momenten gaven me wat tijd om na te denken: wat is er allemaal gebeurd? Door een en ander terug te halen, kon ik veel dingen een plekje geven.”
Is er één ultiem hoogtepunt, of maakt de onverwachte reeks van successen het onmogelijk een prestatie boven een andere uit te tillen?
Niels Kerstholt: “Nee, het was alles bij elkaar. Hoe we met elkaar in Milaan stonden, hoe iedereen met elkaar omging, hoe leuk het allemaal was. Ik noem het een totaalplaatje. Je zou de relay-titel van de mannen eruit kunnen pikken, maar dat doe ik niet omdat ik dan misschien anders naar de andere prestaties zou kijken. Dat wil ik niet. Het is alles samen.”
Zijn de successen of de prijzen het best denkbare fundament voor TeamNL Shorttrack waarop je de komende jaren moeiteloos verder kunt bouwen?
“Successen zijn altijd leuk om verder te bouwen, maar als er geen successen zijn in een puinhoop, kun je net zo goed gaan bouwen. Nee, we beginnen allemaal weer op nul, het start opnieuw. We blijven tegen dezelfde problemen aanlopen, we hebben dezelfde mooie dingen. Een heel mooie trainingsomgeving. Er is meer breedte aan de top nodig. Nou, daarvoor bied ik nu ook de ruimte door verschillende rijders te laten meetrainen. Daar moeten we aan blijven werken, dus wat dat betreft veranderen de fundamenten niet.”
Dankzij de successen zijn veel sporters verder gegroeid en kunnen ze nu veel meer. Wat ben jij als coach wijzer of beter geworden van deze periode?
“Heel veel en dat heeft te maken met groepsprocessen en verbinding – hoe we met elkaar om zijn gegaan en hoe we aan onze interne cultuur hebben gesleuteld. Tijdens het voorbereidende trainingskamp, wat heel leuk was, is er veel gebeurd met deze aspecten. Ik heb er verder voor gezorgd dat het team iets vroeger heel goed was. In december en januari stond ik wat langer op de rem omdat iedereen heel erg vermoeid was. Zo ontstond er ruimte voor het verwerken van de emoties en spanningen die er waren. Het leidde ertoe dat de atleten op het juiste moment fysiek goed waren, en bovendien al een tijdje gretig. Ze konden niet wachten op he moment dat ze konden beginnen. Dat was een lekker fysiek aspect.”
Is het lastiger (mentaal) om aan een nieuwe olympische cyclus te beginnen, als je de vorige zó hebt afgesloten?
“Tuurlijk. De prestaties kunnen allerlei verwachtingen wekken en druk veroorzaken waarmee de rijders moeten omgaan. Het kan ook de andere kant opgaan: prijzen geven zelfvertrouwen, waardoor je net wat langer rustig durft te blijven in races, een inhaalactie iets gecontroleerder kunt opzetten. Wat ik om me heen hoor zijn de Canadezen er alweer vol in gevlogen en zullen ze hard rijden. Er is overal beweging. In shorttrack moet je het zo zien: in de volgende wedstrijd sta je weer op nul. Je kunt in een nieuwe olympische cyclus meteen door versnellen, zoals Jens van ’t Wout dat graag wil. Vaak moet je jezelf echter even de ruimte geven voor andere zaken, zodat je je realiseert dat je je weer oplaadt voor vier jaar. Dat betekent dat je wat meer tijd kunt besteden aan je studie of aan iets anders dan trainen.”
Maar merk je dat de honger van de rijders anders is?
“Ja. Mensen weten dat het een ander seizoen is, zo van ‘Het hoeft niet meteen’. Ook al begint de World Tour heel snel. Om er direct weer keihard in te vliegen, is wat veel. Het heeft oplaadtijd nodig. Denk liever aan andere dingen, andersoortige trainingen doen. Natuurlijk, er zijn sporters die de Spelen hebben gemist en daarom juist nu al het verschil willen maken omdat ze denken Nu is het mijn moment. Dat is ook goed hoor. Het werkt voor iedereen verschillend. Dat onderscheid moet ik ruimte bieden.”
Waar liggen de accenten in dit jaar, of komende winter?
“De accenten liggen in deel 2 van het seizoen, vanaf januari. Dat is altijd al het geval, maar nu met nog meer nadruk. We zijn later aan de voorbereiding begonnen. Je zult zien dat er landen onmiddellijk in vliegen. De Canadezen zullen straks helemaal strak staan bij de wedstrijden in eigen land. Wij willen wat meer kracht oppakken in het najaar, waardoor wij pas in januari, februari en maart zullen opkomen. Dat is bewust.
“We zullen bij de start van de competitie nog niet zo op scherp staan. Maar weet je, de Italiaanse Fontana pakte op de Spelen in Milaan haar medailletjes weer mee, terwijl ze er aan het begin van het jaar ook niet stond. En vier winters geleden evenmin. Ze bouwde haar seizoen op en deed dat beter dan de Canadezen die constant vooraan reden, totdat de Spelen begonnen. Ik gebruik Fontana als voorbeeld, vooral voor onze toppers. Niels Kingma, die weer terug is in de nationale selectie, en Leon Visser willen zo snel mogelijk door het vuur. Dat geldt voor meer rijders in ons team.”
Staat het vast dat je uithangborden Xandra en Jens zich ook komende winter aan de wereldtop handhaven?
“Ja, daar kun je wel van uitgaan. Jens heeft heel veel zelfvertrouwen gekregen. Xandra ook, daardoor hebben ze misschien mentaal ook een beetje meer ontspanning. Zo van ‘Ik maak me niet druk en zorg dat de spanningsboog strak staat op de momenten die ertoe doen'. Wanneer je de prestaties hebt geleverd zoals zij hebben gedaan, wordt het wat makkelijker. Deze twee behoren zeker tot de lijst van favorieten.
“Xandra legt zich dit seizoen wat meer toe op het schaatsen. Niet met de bedoeling in die discipline te presteren of te oogsten, maar je moet het meer zien als een leuke verandering ten opzichte van shorttrack wat ze altijd doet. Ze kan ervan leren en er plezier uit halen, alles in functie van haar sport. Want ze is en blijft een pure shorttracker, dat zie je aan alles: haar bouw, haar lengte, en de vinnigheid die haar zo kenmerkt.”
Vorig jaar rond deze tijd presenteerde de KNSB bij monde van Remy de Wit en Jeroen Kraaij het ambitieuze project Quantum Leap. Welk idee heb je daar nu bij/ over?
“Ik heb er een goed gevoel bij. Dit project met allerlei verschillende facetten heeft tijd nodig omdat het zo veel omvattend is. Je hebt bijvoorbeeld over het ontwikkelen van een eigen ijsbaan. Ik denk daarbij aan een klein laboratorium met alles d’r op en d’r aan, zodat je van alles kunt testen. Dat deel van het project loopt, maar dat vraagt tijd. Ik hoop dat dat allemaal zo snel mogelijk gaat. Hoe vlug? Dat is niet aan mij om te bepalen. Daar wil je ook geld voor hebben, en sponsors. Het heeft meer voeten in aarde dan dat je even kunt zeggen: ‘We gaan eraan beginnen’.”
De commotie rond het verdwijnen van Sven Roes: kun je een beetje schetsen welke invloed of uitwerking die affaire heeft gehad op de selectie?
“Dat was een flinke shock. We belandden in een situatie waarin we met zaken bezig waren die de trainingen in de weg zaten. Pas nadat we hoorden dat Sven gelokaliseerd was, veilig was en contact had met zijn familie, ontstond er weer rust. Toen keerde het gevoel terug dat we verder konden met shorttrack. Wat je aandacht geeft, groeit. De eerste twee weken na zijn verdwijning kon het ook niet anders. Maar wanneer je er vervolgens veel aandacht aan blijft schenken, kost het veel energie. Dat wilden de sporters ook niet meer. Doorgaan bood hun een bepaalde rust. We willen niet langer dat de kwestie ons leven en onze trainingen bepaalt, was de gedachte. De knop is omgegaan en daar was ik heel blij mee. Ik vond het ook heel stoer.”
Zou het terecht zijn als Niels Kerstholt op het sportgala in december tot Coach van het jaar wordt uitgeroepen?
“Ik ben niet degene die daar wat over hoort te zeggen.”
Net zoals Jens en Xandra de Sporter van het jaar moeten zijn?
“Daar kan ik wel wat over kwijt. Ja, dat vind ik inderdaad. Wie heeft er verder twee individuele gouden medailles gepakt? Of in het geval van Jens zelfs drie keer goud met zijn relaytitel. Ze hebben het ontzettend goed gedaan en laten zien dat ze wereldtoppers zijn, de besten in hun soort. Dan verdien je die titel.”
Zou hun uitverkiezing de sport een extra zetje kunnen geven, qua ontwikkeling?
“Dat zou wel kunnen. Het gebeurt vaker dat een sporter en zijn of haar coach ook wordt uitgeroepen tot de beste. Als je dan als man en vrouw, en als ploeg van het jaar wordt uitverkoren, dat doet dat wel iets. ‘Ah shorttrack’, ‘ah shorttrack’, ‘ah weer shorrtrack!’, zodra de reacties die kant opgaan, dan straal je als sport van binnenuit. Het draait niet om een persoon. Dat kan een bepaalde boost veroorzaken. Misschien maakt het nog meer los bij sponsors, de mensen achter de schermen die bezig zijn en nog harder gaan rennen om er meer uit te persen.
“Ik heb begrepen dat de grotere shorttrackclubs in Nederland door de resultaten op de Spelen een grotere aantrekkingskracht hebben gekregen en meer toeloop van nieuwe leden. Nu moeten we zorgen dat de kleinere verenigingen ook in die versnelling raken. Dat zou mij helemaal gelukkig maken, want uiteindelijk doe ik dit voor de sport.”
