Op de trainingsbaan, op de onderste verdieping van het gigantische beursgebouw aan de zuidkant van Milaan, is er niets aan de hand. Daar bikkelen de teams alle dagen naar hartenlust en tot grote tevredenheid over de bevroren vloer van ijs dat voldoende grip geeft, hard genoeg is en vooral schoon blijft. Hier oefenen alleen shorttrackers. Hoe anders blijken de omstandigheden in het grote stadion dat plaats biedt aan een kleine 10.000 steeds wisselende bezoekers, die een shorttrackprogramma of een voorstelling van ’s werelds beste kunstschaatsers wordt voorgeschoteld. Sinds beide olympische wedstrijdprogramma’s met elkaar worden vermengd in dezelfde hal, regent het opmerkingen over de kwaliteit van het ijs.
Het is misschien wat kort door de bocht te constateren dat de vele uitglijders in het shorttracktoernooi puur te wijten waren aan de toplaag van de baan (schaatsers kunnen zelf ook te veel risico’s nemen om meer te bereiken), maar feit was dat er veel vuil was achtergebleven op het glijoppervlak van de piste. De Amerikaanse topper Corinne Stoddard spande de kroon: zij tuimelde in drie races evenzoveel keer. Ook de Brit Niall Treacy ging op een merkwaardige manier onderuit, en van de Amerikaanse relayploeg vielen twee rijders. Jens van 't Wout, na de desastreus verlopen halve finale van de gemengde aflossing: "Steeds als ik in het middengedeelte stond te wachten op de volgende wissel, zag ik hoe vuil het onder mijn messen was."
De precieze oorzaak van al die viezigheid valt lastig te achterhalen; het kan komen door het vaak wisselen van de boarding rondom de baan. Een andere optie is dat er vuil loskomt bij het grondig reinigen van het gehele gebouw, ook boven de ijsvloer. “Heel veel landen hebben er zorgen over, wij ook”, zegt bondscoach Niels Kerstholt. “Je ziet op social media steeds foto’s passeren van het afbreken van de boarding – om die te vervangen voor een andere bij het kunstschaatsen – waarbij er talloze schoenen contact maken met dat ijs. Onder normale omstandigheden is een of twee keer schaven van de bovenlaag voldoende om van die vuiligheid verlost te zijn.
“Wat me nog meer zorgen baart is dat de ijsmeester een nacht lang had zitten schaven aan dat ijs, en tijdens onze eerstvolgende training een mes van Teuns schaatsen volledig gestript was. Die hele schuine rand was verdwenen. Dat mag niet gebeuren. Tja…., we willen niet nog meer slippertjes hebben”, zo verwijst Kerstholt naar de buiteling van Xandra Velzeboer in de mixed team relay en het meervoudig wegbreken van Van ’t Wouts schaatsen op datzelfde onderdeel. “Stel dat die man er zoveel vanaf gaat schaven dat hij op een oudere, vieze ijslaag stuit….dat doet wel iets. Dan kan ik als coach mijn rijders wel vertellen dat ze de bochten extra rond moeten houden (om minder kans op wegglijden te krijgen, red.) en beter niet te veel kunnen gaan ‘hoeken’ (extreem de bocht doorkomen, red.), maar dan zijn we een wapen aan het inleveren. Is niet handig.”
Des te meer reden voor hem en zijn collega’s aan de bel te trekken bij de organisatie. “De toplanden, waaronder wij, hebben geklaagd. Korea, Canada, noem maar op. De reactie is dat men met een extra man aan het schaven is gegaan, het stadion opnieuw ordt schoongemaakt. Met de verschillende temperaturen van het ijs die je hebt bij het kunstschaatsen en shorttrack heeft het niets te maken.” Hij onderbreekt zijn relaas. Het liefst laat Kerstholt het onderwerp rusten.
“Ik controleer natuurlijk niet de hele tijd hoe het probleem wordt opgelost, en of er nog steeds veel mensen met vuile schoenen over dat ijs wandelen. Ik heb liever dat de andere landen zich er heel druk om maken en dat wij onze aandacht kunnen houden op wat we willen bereiken. Per sot van rekening draait het om belangrijke wedstrijddetails, dat zagen we in de mixed team relay van maandag. Cool blijven wanneer je wordt ingehaald. Wachten. Op de loer liggen en weer jagen. Dat zijn zaken waar we ons als team in moeten vastbijten, ongeacht de ijscondities.”
Later deze donderdag wordt zichtbaar of de Kerstholts adviezen zijn opgevolgd door de atleten.