Het eerste seizoen van Kulizhnikov bij de senioren was indrukwekkend. Met speels gemak werd hij wereldkampioen op de 500 meter bij de WK Afstanden in Heerenveen en een paar weken later kon niemand hem van de wereldtitel sprint afhouden. Hij won zeven 500-meterraces in de ISU World Cup en was drie keer de beste op de 1000 meter. Tegelijkertijd kleeft er aan de jonge Rus een dopingverleden die zijn prestaties enigszins overschaduwen.
Kulizhnikov werd op zeventienjarige leeftijd geschorst omdat hij positief had getest op doping bij de wereldkampioenschappen voor junioren in Obihiro. In zijn urine werden sporen van metylhexanamine aangetroffen. Het is een jeugdzonde bezweert hij in Erfurt. “Het was een vergissing, een fout, ik was pas zeventien. Dit seizoen heb ik het tegendeel bewezen. Ik heb veel gewonnen. En ik ben absoluut clean.”
De vergissing had zware gevolgen, want hij stond twee jaar lang gedwongen langs de kant. Op de open uren van de ijsbaan van Kolomna trainde hij door, waarbij hij zo nu en dan advies kreeg van Dmitry Dorofeev, ook nu een van zijn coaches.
De beurs van het Russische ministerie van sport moest Kulizhnikov inleveren en twee jaar lang werd hij financieel gesteund door zijn familie zodat hij toch door kon trainen. Tegelijkertijd verloor hij veel vrienden.
Hoewel het zware jaren waren, werd Kulizhnikov er niet door ontmoedigd, integendeel. “Het heeft me zeer gemotiveerd om aan iedereen te bewijzen dat het een fout is geweest, een vergissing.” Hij wilde maar wat graag bewijzen dat hij een goede schaatser kon zijn en dat zijn misstap dat niet zou verhinderen.
In de twee jaar dat Kulizhnikov op zichzelf was teruggeworpen bestudeerde hij minutieus de races waar hij zelf niet aan kon deelnemen. “Ik heb alles gezien en de tactiek en techniek van andere schaatsers in die tijd geanalyseerd.”
Nu is het Kulizhnikov zelf die door de anderen wordt bekeken. Meermaals wordt de vergelijking met Jeremy Wotherspoon gemaakt. En inderdaad, de twintigjarige Rus heeft zich in de wereldrecordhouder meer dan verdiept. “Ik heb zijn wereldrecordrace wel 500 keer bekeken”, zegt hij.
De 34,03 van Wotherspoon is bovendien een mooie uitdaging voor Kulizhnikov die dit seizoen Heerenveen in zijn beste race tot 34,38 kwam. “Als ik mijn zomertraining uitvoer volgens plan, dan is alles mogelijk. En dan heb ik de motivatie om het record te breken.”
Hij mag dan de wereldrecordrace van Wotherspoon kunnen dromen, hij heeft niet geprobeerd om zich de stijl van de Canadees aan te meten. Nadoen ligt sowieso niet in zijn aard, benadrukt hij. “Ik voel hoe je snelheid kunt winnen op het ijs. Dat heb ik van mezelf. Dat hoef ik niet van een ander te kopiëren.”
Het is precies dat wat hem aanspreekt in de schaatssport: de combinatie van snelheid, techniek en het zoeken van een eigen stijl.
Voor hetzelfde geld was hij echter nooit gaan schaatsen. Een verhuizing van zijn familie toen hij zes jaar oud was, bracht het schaatsen op zijn pad. De familie Kulizhnikov woonde tot die tijd in Vorkuta, een oude steenkoolstad in het noorden van Rusland. De familie was de extreme weersomstandigheden – min veertig graden Celsius is er geen uitzondering – zat en vond in Kolomna een nieuwe woonplaats. Het was toeval dat de familie juist daar terechtkwam, van schaatsen wisten ze niets.
Er was in Kolomna wat sport betreft niet veel anders te beleven aan sport dan schaatsen, vertelt Kulizhnikov. En die sport past hem wonderwel. “Misschien heb ik de goede genen”, lacht hij. Bewijzen kan hij het niet, want hij is de eerste echte sportman in de familie.
Een week na de Winterspelen van Sotsji was zijn schorsing voorbij, op 4 maart 2014. Dat hij in eigen land niet aan de Spelen had kunnen deelnemen, deerde hem niet. “Ik geloof dat alles met een goede reden gebeurt. Ik denk dat ik op dat moment op mijn plek was thuis.”
Na 4 maart werd Kulizhnikov weer opgenomen in de Russische ploeg, kreeg hij zijn financiële ondersteuning weer en kon hij zich in Kolomna voegen bij zijn trainingsmaten Ruslan Murashov, Alexej Yesin en Denis Yuskov.
Groter, sterker en overtuigder van zichzelf dan hij als junior was, stormde hij het internationale schaatsen binnen. Al bij de eerste wereldbekerwedstrijden in Obihiro, dezelfde baan waar hij zijn dopingraces had gereden, maakte hij indruk door een 500 meter en 1000 meter te winnen.
Zijn dopingverleden werd meteen weer opgerakeld. “Zeker in het begin was dat moeilijk, maar uiteindelijk raakte ik eraan gewend om het steeds opnieuw uit te leggen.”
Sowieso lijkt Kulizhnikov niet snel uit balans te raken. Hij oogt uitermate onverstoorbaar. Zelfs op zijn eerste WK Afstanden en WK Sprint leken de zenuwen geen vat te hebben op de sterke sprinter. De stress glijdt van hem af. “Voor de start probeer ik mijn zenuwen te overwinnen door net te doen alsof ik een training rijd en geen wedstrijd. Dat deed ik bij de WK’s.”
Met dergelijke stalen zenuwen zal Kulizhnikov naar alle waarschijnlijkheid het sprinten de komende jaren blijven domineren. Zelf laat hij zich tot zulke voorspellingen niet verleiden. “Ik ben nu de sterkste, maar de toekomst zal uitwijzen of dat zo blijft.”