‘Ik was Sjinkie die lekker wilde schaatsen’

‘Oh’, reageert Sjinkie ’s ochtends per app, ‘ik stap zo in de auto, dan kunnen we wel even bellen’. Dit berichtje illustreert perfect hoe het de beste shorttracker van Nederland vergaat in de dagen dat vooral de mensen om hem heen druk zijn met het nieuws dat hij een punt zet achter zijn sport. D’r is meer dan shorttrack in het leven. “Het is nu echt geen ander weekend dan anders, al is deze manier van ophouden natuurlijk niet zo leuk. Maar we moeten realistisch zijn: als het niet loopt zoals het hoort te lopen, dan is dit wat het is…”

Knegt, van 5 juli 1989 (dus 36) doet er niet luchtig over. Zo is hij. Het blessureleed dat hem uitgerekend dit seizoen sinds de eerste wedstrijden hindert, heeft zijn laatste droom stevig verpest. Hij zou nog een keer alles uit pezige lichaam persen om deelname aan zijn vijfde Olympische Spelen af te dwingen, om dan in Milaan een gooi te doen naar de gouden medaille op de relay. “De enige plak die ontbreekt op mijn erelijst.” Niets van dat alles. So be it. In de week dat TeamNL de zekerheid krijgt dat de ploeg van bondscoach Niels Kerstholt met tien rijders naar Italië kan afreizen, valt het doek definitief voor Knegt. Geen nood, hij had er zelf ook heus rekening mee gehouden, na enkele moeizame jaren.

Knegt gaf de sport een gezicht in Nederland.
Die constatering doet hem goed. Shorttrack bestond al toen hij naar de top klom, maar weinigen hadden er oog voor, laat staan dat de snelle ijsacrobatiek op ijshockeybaantjes serieus werd gevolgd. “Shorttrack heeft tegenwoordig een gezicht doordat er prestaties zijn geleverd. Daar ben ik het meest trots op. Niet ik alleen, we hebben van iets dat niets was wat groots kunnen maken. Ontzettend mooi. Dat was zeker niet mijn insteek toen ik ooit ben begonnen als shorttracker. Ik wist niet eens wat de sport inhield. Naarmate de jaren vorderden, voelde ik dat ik er goed in was. Dat het zo zou lopen, had geen mens kunnen bedenken.”

Knegt vermaakte de wereld.
Hij lacht, waarschijnlijk omdat er na zo’n opmerking flitsen door het hoofd schieten van het spektakel dat de Fries op schaatsen kon bieden. Niets voor niets verdiende hij er de bijnaam De schicht van Bantega mee, verwijzend naar de soms onnavolgbare passeeracties of de wijze waarop hij zich in geslagen positie alsnog naar de uitgang van het doolhof voor hem manoeuvreerde. In zijn beste jaren, en dat zijn er veel geweest, ontpopte Sjinkie zich tot een fenomeen. “Voor de ontwikkeling van de sport is het belangrijk geweest dat er prijzen werden behaald. Maar vermaak bieden….”, hij denkt even na, “dan horen daar alle spectaculaire manieren van inhalen bij. Ik heb mezelf op verschillende momenten verbaasd hoe ik uit kansloze positie toch nog naar de overwinning kon rijden. Dan dacht ik achteraf hoe hebben we dit nu voor elkaar gekregen? Er zijn zoveel acties geweest, ik kan er geen keuze uit maken wat nou de mooiste of beste was. De meeste zijn terug te zien op video en dan zien ze er allemaal goed uit. Als ik er een kies doe ik al die andere tekort.”

Over die archiefbeelden gesproken: Knegt beweert ze zelf nog nooit te hebben teruggekeken. Wat dat betreft is hij een tegenpool van zijn huidige ploegmaat Jens van ’t Wout die onlangs verzekerde dat er geen video’s over shorttrack op internet zijn te vinden die hij niet heeft gezien. De zeeën van tijd die hij ervoor uittrekt, heeft Sjinkie niet. Die is alle dagen van de week druk met een andere, nog grotere passie: het ontwerpen en bouwen van crossbuggy's.

“Ik ben niet van races terugkijken. De video-analysesystemen die we op de ijsbaan hebben tijdens de training vond ik fantastisch, maar ik heb ze nooit met een vinger aangeraakt. Shorttrack is een pure gevoelssport. Zodra ik voel dat m’n slagen raak zijn, hoef ik dat niet op beeld bevestigd te krijgen. Natuurlijk heb ik de races om de bronzen medaille van de Winterspelen van Sochi (1000 meter, red.) en de zilveren plak in Peyongchang (2019, red.) weleens teruggezien, maar ik heb die wedstrijden niet zo geanalyseerd.” Vanzelfsprekend; hij had liever goud gehad. Daar was Knegt vier jaar later een stap dichterbij, toen hij zilver bemachtigde op de 1500 meter. De kroon op al het werk ontbreekt. “De enige prijs die ik niet heb gewonnen.” Het is een constatering, droog, zakelijk. Het is zo.

Over al z’n wel behaalde titels, medailles, onderscheidingen en nominaties valt genoeg te vertellen. Meer dan honderd keer heeft Knegt zich bij de senioren mogen melden voor een huldiging. Hij is de tel niet eens kwijt, want aantallen zeggen hem niets.

“Ik heb het niet bijgehouden, omdat het me niet zo boeide. Ik was Sjinkie die lekker wilde schaatsen. Precies dát. En hoe de mensen daarnaar keken, zou mij een zorg zijn. Zo heb ik het altijd gedaan.” Hij haalt een serie van EK-medailles aan om wat te duiden. Die kampioenschappen zijn de jongste jaren flink gedevalueerd, bijvoorbeeld door het boycotten van de Russen. “De EK’s in mijn toptijd, die van 2010, 2014, 2015, 2016, 2017 en 2018 waren anders dan tegenwoordig hoor. Met de Russen, de Hongaren op oorlogssterkte en de Duitsers die serieus goed reden, was een EK totaal anders. Daarna ging het niveau heel hard achteruit.”

Knegt hield de fans bezig, ook naast de baan.
De sportman boeide het volk, zijn ongepolijste gedrag, ongezouten meningen en bijzondere gebeurtenissen hielden de gemoederen niet minder bezig. Op 10 januari 2019 vloog Knegt letterlijk in brand bij het aansteken van en houtkachel. Zijn hele lichaam vatte vlam. Hij belandde met zware brandwonden in het ziekenhuis waar hij zeven weken moest blijven. Vervolgens wachtte hem een lange revalidatieperiode die letterlijk bloed, zweet en tranen kostte. Saillant detail: amper een maand eerder scheurde er een spier in zijn been bijna volledig af toen hij bij werkzaamheden thuis bekneld raakte tussen een muur en een achteruitrijdende heftruck.

“Ik wil het niet mijn grootste overwinning noemen dat ik mezelf weer terugvocht naar de top. Ook geen keerpunt in mijn carrière. Laten we het erop houden dat het niet de meest gemakkelijke fase uit mijn leven was. Ik ben ontzettend trots dat het me op die manier gelukt is, want ik moest echt opnieuw beginnen met schaatsen. De drijfveer? Lekker kunnen schaatsen en weer wedstrijden rijden. Dat is prima gelukt.” Hij weet direct waar en wanneer hij de eerste races reed. “Dordrecht, 2020. Dat was een mooie dag. We pakten zilver in de mannenrelay. Ik won de B-finale op de 1500 meter, maar vond het fantastisch aan de mensen te laten zien wat ik nog kon.”

Het afscheid nadert, nu het hoge woord eruit is. Hoe Knegt het zich voorstelt? Op zijn Sjinkies: “Het maakt me niet zoveel uit. We gaan het zien wat er zal gebeuren. Ik geef alleen aan dat het mooi is geweest. Wat de KNSB er verder van zal maken, wachten we af. Of ik naar Milaan ga als toeschouwer, weet ik nog niet. Het wordt sowieso niet lastig om de wedstrijden op de Spelen te volgen, want ik geniet van de sport en blijf dat doen. Onlangs ben ik ook twee dagen bij de World Tour in Dordrecht geweest, dus dat maakt me helemaal niks uit. Ik vind het machtig mooi om te zien.”