Het gaat goed met Gary Hekman. De voormalig marathonschaatser van Team Reggeborgh heeft een nieuwe balans gevonden tussen gezin, werk, studie en zijn rol als trainer. Toch verliep de overgang niet vanzelf. Na zijn afscheid van de topsport in maart vorig jaar nam hij bewust tijd om zichzelf opnieuw te ontdekken. “Ik moest eerst weten wie Gary is zonder topsport. Wat blijft er dan over?”
De grootste verandering was de vrijheid om meer tijd met zijn vrouw Manon Hekman-Kamminga en hun twee kinderen door te brengen. “Als topsporter kun je behoorlijk egoïstisch zijn. Als ik wilde winnen, moest daar heel veel voor wijken. Dat was thuis niet altijd leuk.” Vooral de gewone gezinsmomenten bleken waardevol. “Misschien voelde het ook als compensatie voor alles wat ik eerder had gemist.”
Ondertussen ging Hekman aan de slag in een fietsenwinkel. “Ik vind het heerlijk om met mijn handen bezig te zijn en dingen te maken.” Toch bleef de vraag wat hij verder wilde. Sinds september volgt hij de driejarige post-hbo-opleiding Professionele Communicatie bij Phoenix Opleidingen, gericht op persoonlijke ontwikkeling. “Het uiteindelijke doel is dat je mensen en organisaties kunt begeleiden. Maar daarvoor moet je eerst jezelf behoorlijk tegenkomen.” Het eerste studiejaar draait om zelfinzicht: wie ben ik, waar kom ik vandaan en hoe heeft mijn leven mij gevormd?
Zijn interesse in menselijk gedrag vormt een rode draad. “Waarom zegt iemand dat hij geen discipline heeft, terwijl hij iedere dag keurig op tijd op zijn werk verschijnt?” Hekmans topsportmentaliteit helpt daarbij, maar kent ook valkuilen. “Als iets goed gaat, denk ik alweer: hoe kan het nóg beter? Maar soms is het gewoon goed. Daar moet ik zelf nog een balans in vinden.”
Opvallend genoeg bleek niet het stoppen met wedstrijden, maar het sporten zonder doel een van de lastigste onderdelen van zijn nieuwe bestaan. “Dan ging ik drie uur fietsen, maar met omkleden, douchen en alles eromheen was ik een halve dag kwijt. En dan dacht ik: wat heb ik nou eigenlijk gedaan?” Ook zijn afnemende conditie confronteerde hem. “Bij het fietsen zie je precies hoeveel vermogen je trapt. Dat getal werd steeds lager. Eerst denk je dat je meter niet klopt, maar uiteindelijk moet je accepteren dat het echt zo is.”
Bewust aftrainen deed Hekman niet. “Nee, helemaal niet. Mentaal worstelde ik daar te veel mee.” Lichamelijk merkte hij veranderingen: meer rugklachten en een oude blessure die bij het hardlopen opspeelde. Tegenwoordig draait bewegen vooral om plezier en gezelligheid. Hij traint met vrienden bij een atletiekvereniging. “Ik ben totaal geen hardloper en beleef er eigenlijk niet veel plezier aan. Maar samen wordt het leuk. Bovendien geeft bewegen energie.”
En schaatsen? Dat doet hij nauwelijks meer. “Ik ging een keer voor de grap achter de jongens aan. Na honderd meter dacht ik al: dit is echt ver van mijn bed! Natuurlijk kan ik naar Nederlandse maatstaven nog prima schaatsen. Maar vergeleken met wat ik vroeger kon, is het verschil enorm. Daar haal ik geen voldoening uit.”
Toch kijkt hij vanaf de kant soms met enige jaloezie naar zijn rijders. “Die momenten waarop alles klopt, je ontzettend hard gaat en het ook nog eens moeiteloos voelt. Dat mis ik weleens. Maar zodra ik bedenk wat je daarvoor allemaal moet doen, verdwijnt die jaloezie snel.”
Als trainer bij Team De Haan Westerhoff heeft Hekman opnieuw een doel gevonden. Met Piet Hijlkema begeleidt hij zeven rijders. Vijf in de Topdivisie: Niels Overvoorde, Christian Haasjes, Nino van Dijk, Luc ter Haar en Hylke de Boer. En twee bij de beloften: Chris Berkhout en Sietse de Vries. De samenwerking ontstond na enkele gesprekken. “Ik ben een gevoelsmens. Ik moest eerst ervaren of er een klik was met de groep en de staf. Gelukkig is die chemie er. Dat is misschien wel het mooiste van de afgelopen zomer”, aldus ‘de beer uit Gramsbergen’, die onlangs met de mannen een succesvol trainingskamp in Erfurt heeft afgewerkt.
Zijn nieuwe rol vraagt om een andere manier van denken. “Als sporter draait veel om jezelf. Als coach heb je met zeven verschillende mensen te maken. Er speelt altijd wel iets. De een is ziek, de ander heeft privé iets. Ik wil er voor iedereen zijn.”
Daarom meet Hekman succes niet uitsluitend in overwinningen. “Als iedere rijder aan het einde van het seizoen tevreden is over zijn ontwikkeling en behaalde doelen, ben ik dat ook.” Natuurlijk zijn er sportieve ambities. “Ik wil dat we iedere week het gevoel hebben dat we voor de overwinning hebben gereden. Dan komen die zeges vanzelf een keer.”
Voor sporters die afscheid nemen van hun carrière heeft Hekman een duidelijke boodschap: laat de prestatiedrang los. “Zet al die data, vermogens en hartslagen eens een halfjaar uit. Ga terug naar je gevoel. Waarom ben je ooit begonnen met sporten? Omdat je het leuk vond! Probeer dat plezier terug te vinden.”
Zijn toekomst ziet hij steeds nadrukkelijker in het begeleiden van mensen, binnen of buiten de sport. “Ik hoop mensen verder te kunnen helpen. Door ze te ondersteunen en nieuwe inzichten te geven. Uiteindelijk draait alles om de mens.” Maar daarvoor begint de belangrijkste ontdekking bij jezelf. “Want als je jezelf niet begrijpt, kun je een ander ook niet helpen.”
