Gaat voor jou een jongensdroom in vervulling?
De Jonge: “Nou, zo zou ik het niet willen noemen. Maar als ik iets doe, wil ik eruit halen wat erin zit. Als schaatser zat er niet genoeg in. Toen ik scheidsrechter werd, had ik wel de ambitie om ooit op de Spelen te staan. Dat dat nu uitkomt, vind ik hartstikke mooi.”
Hoe zag je eigen loopbaan als schaatser eruit?
“Ik ben begonnen in Drenthe, bij De Hunen en Oostermoer, die nu zijn opgegaan in de Schaatsvereniging Drenthe. Daar heb ik mijn schaatsopleiding gehad en veel plezier aan de sport beleefd. Ik haalde de Drentse selectie en heb de IJsselcup gereden, toen die nog op tv kwam. Mijn beste prestatie? Een 23ste plaats op een NK allround voor junioren. Toen ik ging studeren aan de Universiteit Twente, reed ik bij het Green Team van trainer Henk Groen. Dat ging prima. Maar toen het tijd werd om af te studeren en ik via mijn stage werk vond, kwam het sporten in de knel. Dan wordt schaatsen ook minder leuk: je rijdt minder snel en je benen gaan zeer doen. Ik besloot te stoppen, waarna ik gevraagd werd om starter te worden. Dat heb ik kort gedaan, toen ben ik scheidsrechter geworden.”
Kennelijk beviel dat werk als official goed. Wat vind je er leuk aan?
“Ik ben er op natuurlijke wijze in gerold en ontdekte al snel dat die vrijwilligerswereld ook hartstikke leuk is. Als schaatser kom je naar de baan, rijdt je wedstrijd en gaat met de uitslag in je hand naar huis. Je hebt geen idee hoeveel erbij komt kijken om een wedstrijd mogelijk te maken. Daar stond ik pas bij stil toen ik starter werd. Zonder vrijwilligers heb je geen wedstrijd. Je krijgt er ook veel voor terug: je werkt samen met mensen die allemaal een passie voor het schaatsen delen. Dat is gezellig. Je maakt vrienden over heel de wereld, dat is een verrijking van mijn leven.”
Klinkt goed. Maar hoe kom je nu als official op de Spelen?
“Heel veel wedstrijden doen, dat is de basis. Ervaring opdoen, leren wat er bij een wedstrijd allemaal komt kijken. Als scheidsrechter ben je onafhankelijk. Je moet zorgen dat een wedstrijd eerlijk en veilig verloopt. Als je dat goed doet, word je opgemerkt en zet je steeds een stapje hoger. Sinds 2012 ben ik internationaal scheidsrechter, vanaf 2016 doe ik de grote wedstrijden: World Cups, EK’s, WK’s en nu dus de Spelen. Maar in 2007 werd ik al nationaal scheidsrechter, dat is bijna twintig jaar geleden. Je hebt dus wel even de tijd nodig om op de Spelen te komen...”
Hoe heb je je voorbereid op twee weken Milaan?
“In juni kreeg ik per e-mail van de Internationale Schaatsunie de bevestiging dat ik naar Milaan mocht. Wat je dan doet, is je inlezen in de specifieke reglementen voor de Spelen. De loting gaat wat anders, het inzetten van reserves is strenger geregeld. Die procedures moeten precies in mijn hoofd zitten, want ik wil daar niet in de fout gaan. Schaatsers staan aan de start voor de belangrijkste wedstrijd van hun carrière. Ze strijden op het scherp van de snede om de medailles. De druk zal anders zijn dan op een EK of WK. Wij zijn er om die wedstrijd eerlijk en veilig te laten verlopen.”
Maar als alles goed gaat, leert niemand jou kennen...
“Dat klopt, en dat is ook voor iedereen het beste, want dat betekent dat alle gereden tijden reglementair tot stand zijn gekomen. De winnaar heeft dan ook fair gewonnen, dat is belangrijk voor de sport. Dat ik dan als scheidsrechter in de anonimiteit blijft, is juist prima. Wij zijn dienend aan de atleten, het moet draaien om de sporters.”
Eén keer stond De Jonge tegen wil en dank in de schijnwerpers. Toen hij bij het EK Sprint in Collalbo (2019) Kjeld Nuis diskwalificeerde, omdat hij in de bocht een blokje weg trapte, kwam deze voor het oog van de tv-camera's verhaal halen bij de scheidsrechter. Iedere schaatsfan herinnert zich de beelden, waarop Nuis ietwat dreigend de accreditatie van De Jonge checkte.
Hoe is je relatie nu met Kjeld, gun je hem nieuw olympisch succes?
“Kjeld is een knettergoeie schaatser en als hij in Milaan de beste is, gun ik hem de zege. Dat de beste rijder moge winnen. In de basis heb je als scheidsrechter weinig contact met schaatsers. Kjeld heeft indertijd in Collalbo zijn excuses aangeboden. Daarmee was voor mij de kous af. Op maandagmorgen stap ik weer in een andere wereld, die van mijn werk als innovatiemanager bij bouwbedrijf Plegt-Vos. Het was een zeldzaam moment waarop ons werk even voor het publiek zichtbaar werd.”
Wat mocht niet ontbreken in je koffer?
“Daar zaten vooral heel gebruikelijke spullen in. Ik neem wel altijd een stel goede potloden met gummetjes erop mee, onmisbaar om tijdens wedstrijden notities te makjen. De laptop is ook mee, die heb ik nodig voor presentaties, onder meer bij de meetings met de teamleiders. En mijn kinderen, een jongen van 10 en meisje van 7, maken altijd een tekening voor me. Die stop ik in mijn map en draag ik dus tijdens de wedstrijd altijd bij me.”
Waar kijk je het meeste naar uit?
“Ze zeggen dat de Spelen iets magisch hebben. Ik ben heel benieuwd hoe die olympische sfeer zal zijn. Ik kijk uit naar cleane races, zonder incidenten. Wedstrijden waarin knetterhard wordt gereden, met publiek dat uit zijn dak gaat. Ja, daar kan ik zeker van genieten, ook al kijk je als official vooral of alles volgens de regels verloopt.”
Dit is het derde deel in een serie van vier verhalen over Nederlandse schaatsofficials op de Winterspelen. De eerste aflevering waren intreviews met Nicole van Gerwen - Maas en Jeroen Prins (kunstschaatsen) en André de Vries (langebaan).
Heb jij hart voor de schaatssport en wil je iets terugdoen? Als official zorg jij ervoor dat schaatsers hun sport met plezier en vertrouwen kunnen beoefenen. Benieuwd welke rol bij jou past? Laat hier je gegevens achter en KNSB-Opleidingen helpt je op weg.
