Na drieënhalf uur vol emoties nam Xandra Velzeboer plaats om te vertellen over de bizarre laatste races van haar seizoen. In een kleine zes minuten deelde ze haar analyses en gevoelens over de mixed relay, de 1500 meter en de 500 meter. Maar het waren niet alleen de woorden die bleven hangen, het was de manier waarop ze uitgesproken werden.
Van het gezicht van Velzeboer was af te lezen dat de tank leeg was. Bijna een jaar geleden begon ze met haar ploeggenoten aan de olympische missie. Van een teambuildingtrainingskamp tot uren op het ijs en het racen van World Tours; alles moest leiden tot die ultieme beloning in Milaan. En natuurlijk waren er gedurende die tien of elf maanden af en toe momenten dat ze even uit mocht blazen, maar volledige ontspanning was lastig met de naderende Spelen.
Zondagmiddag, rond vijf uur Canadese tijd, hoeft ze dan eindelijk niets meer. Ja, zich mooi maken voor het afsluitende banket en op een vliegtuig stappen, maar geen prestatiedoelen meer die behaald moeten worden. Het vermoeide lichaam hoeft de komende weken niet meer op tijd uit bed voor de training, het streven naar perfectie mag losgelaten worden en de weggestopte gevoelens krijgen de ruimte om even flink doorleefd te worden.
Want alleen al de laatste dag van het WK was een stortvloed aan emoties. Eerst was er het debacle op de mixed relay. Het mes van Velzeboer werd bot tijdens de finale, waarschijnlijk door vuil op het ijs. “Bij het inrijden was er niks aan de hand, maar vlak voor of na de duw van Michelle (Velzeboer, red.) moet ik door iets heengereden zijn. Mijn mes was gelijk bot, van voor tot achter. Het was onmogelijk om erop te blijven staan. Elke keer gleed mijn linkervoet onder me weg. Ik kon niks en werd aan alle kanten voorbijgereden. Bovendien was het gevaarlijk geweest om volle bak door te gaan, want ik had mezelf zwaar kunnen blesseren.”
De ontreddering was tijdens de race van Velzeboers gezicht te lezen. De handen die ze keer op keer weifelend de lucht in stak straalden onmacht, frustratie en teleurstelling uit. Waar deze finale had moeten dienen als een revanche voor Milaan, kon Nederland opnieuw niet laten zien wat het waard was.
Een half uur later was Velzeboer nog niet verlost van de negatieve emoties, toen ze zich moest klaarmaken voor haar 1500 meter. Bondscoach Niels Kerstholt sprak op haar in door te zeggen dat ze het wel degelijk kon. En dat bewees ze, door zelfs zilver te pakken op de langste afstand. “In Milaan had ik voor het eerst het gevoel dat ik de 1500 meter ook zou kunnen winnen. Helaas haalde ik niet de finale door het slechte ijs. Deze zilveren medaille laat zien waartoe ik in staat ben”, vertelt ze.
Op het moment dat Velzeboer terugblikt op de 500 meter, komen pas echt de emoties los. De laatste race van haar seizoen had alles: teleurstelling, euforie, vermoeidheid en ontlading. “Ik ben trots dat Selma (Poutsma, red.) hier tweede wordt, maar ik had zo graag met mijn zus Michelle in de finale gestaan. Ik weet hoe goed ze is, ze was de snelste vrouw in de kwartfinale en op de 1500 meter (ook Michelles minst favoriete afstand, red.) kon ze meestrijden in de finale.” Helaas voor de jongste van de twee zussen liep het anders, door een val in de halve finale. “Tijdens mijn races heb ik me proberen af te sluiten van die teleurstelling, maar ik had het graag samen gevierd”, vertelt Velzeboer, terwijl ze de tranen niet meer de baas is.
Niet alleen tranen van verdriet, vooral van vermoeidheid. “Ik ben zo kapot, dat ik in mijn emoties verdoofd ben. Het dringt nog niet tot me door wat er allemaal gebeurd is. Bizar dat ik dit weekend ondanks de vermoeidheid nog vier medailles heb gepakt. Dit geweldige team heeft me er vandaag doorheen gesleept en moed ingepraat”, voegt ze er als laatste aan toe.
Het gesprek is klaar, het seizoen voorbij. In de kleedkamer wordt nog even een moment genomen om het succes te vieren. Niet alleen met de teamgenoten en de staf, ook met haar ouders die zijn afgereisd naar Canada. In Milaan zagen ze hun dochter twee olympische titels winnen, in Montréal werden daar ook nog twee wereldtitels aan toegevoegd. Een ongelooflijke prestatie van 24-jarige shorttracker, die ook maar een mens vol emoties blijkt te zijn.
