15 februari, iets over half zes, olympische 500 meter. Even is er paniek in het hoofd van Femke Kok. Ze is te traag weg. Bij de start stond ze te shaken en probeerde ze er alles aan te doen om niet te bewegen. Maar ze stond zo stil, dat ze haar direct concurrent Erin Jackson gelijk voorbij zagen stevenen. Jackson zou toch niet voor mij openen, schiet door het hoofd van Femke.
Nee. Dat laat Femke niet gebeuren. Niet op het moment dat ze haar eerste olympische gouden medaille wil winnen. Wanneer ze geschiedenis kan schrijven voor haar land door de allereerste olympische titel op de 500 meter te winnen. De hele tribune is oranje en ze voelt dat ze het voor Nederland wil doen.
De knop gaat om in het hoofd van Femke. Ze heeft iets recht te zetten. Getergd zet ze de achtervolging in, waardoor ze na 100 meter haar achterstand al heeft goedgemaakt. Die opening is bovendien de snelste van het hele veld. Ze duikt achter de Amerikaanse aan op de kruising en deelt wat rake klappen uit. De druk op haar benen is enorm, waardoor ze weet: ik ga hard. Ze wil zo graag die titel winnen, is zo vastberaden, dat ze niet kan wachten tot na de finish met opkijken naar het scorebord. Daar ziet ze eerst groen achter haar naam staan en vervolgens een tijd van 36,49. Niemand, maar dan ook niemand van het deelnemersveld heeft ooit zo snel geschaatst. Behalve Femke. Met 0,66 seconde verschil op nummer twee wint ze.
“Als je droomt over je olympische race, wil je winnen. En dik ook. Ik ben zo blij met die tijd. Dit is supersnel op zeeniveau. Mooier dan dit kan niet”, vertelt Femke. Velen hadden het verhaal van tevoren al kunnen schrijven: in een uitverkocht oranje schaatsstadion in Milaan pakt de Friezin haar twintigste internationale overwinning op rij én de eerste olympische titel voor Nederland op de 500 meter, met een enorm gat op haar concurrenten.
Maar om dan in ruim 36 seconden aan die verwachtingen te moeten voldoen, als het niet alleen draait om alle uren die je er zelf in hebt gestopt. Van coaches, fysio’s en materiaalmannen tot aan haar ploeggenoten en haar ouders: zovelen hebben Femke geholpen op haar route naar Milaan. In het stadion zaten ze op de tribune, net als familieleden, vriendinnen, dorpsgenoten en zelfs hond Puck was afgereisd naar de Italiaanse modestad. “F*ck, nu moet het gebeuren”, besefte Femke zich voor de start. “Ik ben megablij dat ik het onder deze druk heb laten zien. Maar de meeste druk kwam nog van mezelf.”
Hoe heeft ze desondanks zo hard kunnen schaatsen? “Ik ben heel normaal, hahaha”, is het antwoord. “Dat is mijn kracht. Ik wilde deze titel zo graag.” Als Femke achter het podium staat te wachten op haar medailleceremonie, dringt het ineens tot haar door. “Dit heb ik als klein meisje gedroomd, nu heb ik hem.” Even verdwijnt de nuchtere Friezin. Als ze het Wilhelmus hoort, wordt ze emotioneel. “Zo ontzettend mooi.”
Later op de avond vertelt haar coach Gerard van Velde dat zijn levenswerk is voltooid, hij heeft Nederland gouden sprinters geleverd op de Olympische Spelen. Eerst Michel Mulder in 2014, nu Femke. “Lief dat hij dat zegt. Ik heb heel veel van hem geleerd. Hij heeft mij zo goed gemaakt. Voordat ik naar de start ging, gaven we elkaar een gerustheidsknikje, oke hier gaan we. Onze band is zo goed. Toen ik hem en Dennis (van der Gun, red.) na de finish zag, kon ik wel janken. Met z’n allen hebben we er ontzettend hard voor gewerkt.”
Twee afstanden gehad: een goud, een zilver. Vrijdag kan ze nog een kroon zetten op haar werk, door een medaille te winnen op de 1500 meter. Vooraf hoorde ze niet tot de kanshebbers, maar in deze vorm… “Ik heb er zin in! Vandaag kon ik alleen verliezen, op de 1500 meter kan ik ook winnen. Maar eerst hiervan genieten.”
