Dat laatste was natuurlijk niet vreemd als je bedenkt dat er bijna zestig jaar zit tussen de Spelen in Grenoble, waar de inmiddels 81-jarige Peter Nottet olympische roem oogstte, en de laatste Winterspelen van 2022 in Beijing, waar de huidige generatie topschaatsers een flinke oogst medailles binnenhaalde. En van al die tussenliggende Spelen waren er ook voormalig atleten. Allemaal kwamen ze naar Schiphol, om daar op uitnodiging van Staatsloterij en NOC*NSF als ‘Legends’ te worden onthaald. Ze verzamelden voor een unieke trip naar Milaan om de opening van het Holland House bij te wonen, net als de opening van de Spelen, en zaterdag het eerste onderdeel van het schaatstoernooi: de drie kilometer voor de vrouwen.
Ze is met haar 74 jaar bijna de oudste van het stel, maar de naam van Annie Borckink – goud 1500 meter 1980 Lake Placid – doet bij iedereen nog zeker een bel rinkelen. Haar gezicht wat minder, geeft de olympisch kampioene uit Dronten toe. “Best logisch”, zegt ze met een lach, “want er zit soms flink wat leeftijdsverschil tussen. Maar er is altijd de band van onze sport en de band van olympische medailles. Want of je goud wint in 1980 of in 2022, olympisch goud blijft olympisch goud. Alleen wordt er tegenwoordig veel meer aandacht aan geschonken. Maar ik heb het op mijn manier ontzettend fijn beleefd.’’
Borckink straalt, heeft het ontzettend naar haar zin tussen de vaak veel jongere collega’s. “Ik heb echt zin in deze trip, denk dat ik het in Milaan geweldig ga vinden.” Ze heeft vertrouwen in de prestaties van de Nederlandse vrouwen. “Jawel hoor. Ik gok op Joy Beune, Femke Kok en Jutta Leerdam.” En op haar 1500 meter? “Oeh, die is lastig. Dat kan ik nu niet zeggen.”
Ze krijgt een arm om haar schouder van Lieuwe de Boer, leeftijdsgenoot en ook succesvol in Lake Placid. De band die er toen groeide, is nooit verdwenen, ook al zien ze elkaar zelden. De Boer – goed voor brons op de 500 meter in Lake Placid – woont nog altijd in het Friese Ureterp. “Geboren en getogen en ik ga er ook nooit meer weg.” Waar Borckink na de Spelen gewoon weer haar werk oppakte in de verpleging, ging De Boer weer aan de slag in de bouw. “Zo ging dat nu eenmaal. Je kon niet van het schaatsen leven en er moest wel brood op de plank komen, dus pakte je de normale patronen weer op. Voordeel van de bouw was wel dat we in de winter regelmatig vorstverlet hadden, dan kon ik wat extra trainen.”
De Boer kijkt met respect naar de huidige generatie sprinters. “Die jongens zijn uniek en verschrikkelijk goed. Als je ziet dat wij als Nederland in het sprinten echt meedoen en ook topfavoriet zijn, dan is er echt gigantisch veel veranderd op een heel goede manier.”
De sterren van weleer vormen al snel groepjes in de lobby van het Sheraton. Overal wordt enthousiast bijgepraat, tot het tijd is de speciaal vervaardigde jasjes te dragen. Op elk gepersonaliseerd exemplaar staat de naam, de Spelen van deelname én de behaalde medailles. Lotte van Beek heeft er daar drie van staan, behaald in Sotchi en Pyeongchang. Ze is speciaal overgekomen uit Oostenrijk. “Daar werk ik al vier jaar als skilerares, in Sankt Anton.” Ja, ze had ook rechtstreeks naar Milaan kunnen reizen. “Maar dit is toch veel leuker, om iedereen hier weer even te treffen? En ik kon meteen even de familie zien.”
In het Oostenrijkse wintersportdorp is ze vooral Lotte de skilerares en niet echt Lotte de olympische kampioene. “Daar doe ik ook wel mijn best voor. Maar ik ben er wel achter gekomen dat Oostenrijkers meer een ding maken van die olympische status. Sommige collega’s weten het en als ik dan met gasten onderweg ben, kunnen ze het niet laten om even te vragen of die mensen wel weten dat ze naast een olympisch kampioene zitten.” Ze schiet in de lach. “Als Oostenrijkse skiërs olympisch goud pakken, krijgen ze vaak een hotel, waar ze dan ook de olympische ringen op mogen zetten. Win je goud op een ander onderdeel dan skiën, dan valt het allemaal wel mee.’’
Simon Kuipers – brons ploegachtervolging 2010 Vancouver – is jarenlang helemaal anoniem geweest. Hij woonde tot twee jaar terug met zijn gezin in het Australische Perth. Op Schiphol ziet hij sommige oud-schaatsers voor het eerst weer terug. “Ik vond het vanmorgen ook best wel spannend. Je hebt een hele tijd intens met mensen samengeleefd en als je dan stopt met topsport stap je uit die trein en de rest rijdt door. Vond ik even moeilijk, maar het voelt nu ook wel weer als een warm nest.”
Als oud-sprinter geniet Kuipers van de nieuwe generatie Nederlandse toppers. “De snelle tijden die ze rijden, prachtig om te zien. Het schaatsen wordt echt naar een hoger niveau getild. Het zal voor de mannen wel zwaar worden om goud te winnen in Milaan, maar goed, het blijven de Spelen. Er kunnen gekke dingen gebeuren.”
Hij krijgt bijval van Stefan Groothuis, winnaar van olympisch goud op de 1000 meter in Sochi. “Die 1000 meter wordt nu natuurlijk heel interessant, want het gaat vreselijk hard. We hebben met Jordan Stolz natuurlijk een internationaal fenomeen en ik ben heel benieuwd wat hij gaat doen. Als hij in zijn beste doen is, wordt het een lastig verhaal.” Groothuis, tegenwoordig werkzaam als timmerman, verwacht wel wat van de Nederlanders. “Jenning de Boo rijdt fantastisch en ik hoop dat hij dat laat zien. En Kjeld Nuis zie ik ook zomaar weer stunten op de 1500 meter. En dan hebben we ook nog Joep Wennemars. Wat dat betreft hebben we momenteel best wat troeven.”
Dat klopt, maar wel allemaal op de korte afstanden. En de grootste troeven zitten toch vooral bij de vrouwen. Erben Wennemars – al aanwezig in Milaan – zei het al. “Het kan zomaar gebeuren dat we bij de vrouwen alles winnen en dat de mannen geen enkele gouden medaille pakken.” Vooral op de vijf en tien kilometer hebben ‘we’ terrein verloren, ziet ook Bob de Jong – vier Spelen, vier medailles en goed voor goud in Turijn op de tien kilometer. “Als je nu ziet hoe het internationaal gaat, dat is wel heel bijzonder. Een Fransman die een wereldrecord rijdt op de vijf kilometer, Eitrem die dat voor de Noren verbetert, de Italianen die goed zijn. Ze hebben de Nederlanders allemaal ingehaald. Niet omdat wij iets fout doen, maar vooral omdat zij iets goed doen. Want de tijden zijn er ook naar.”
Maar er is een lichtpuntje, vindt De Jong. “Stijn van de Bunt klopt zomaar even op de deur en mag in Milaan zelfs op vier afstanden starten. Hij laat duidelijk zien dat hij de coming man is voor Nederland en ik hoop dat hij voor een verrassing kan zorgen.”
Nog even een teamfoto, en weg zijn de Legends, met 26 oranje rolkoffertjes op weg naar de gate, op weg naar Milaan om te zien hoe hun eventuele opvolgers het er vanaf brengen.
Staatsloterij brengt 38 olympische legendes bij elkaar
Staatsloterij is als hoofdsponsor van TeamNL en Schaatsend Nederland natuurlijk nauw betrokken bij de Olympische Spelen in Milaan, niet in de laatste plaats vanwege het Staatsloterij TeamNL Huis. De opening daarvan wordt mede verricht door liefst 38 olympische legendes, die op uitnodiging van NOC*NSF en Staatsloterij naar Milaan zijn gereisd. Van hen kwamen er 26 bijeen op Schiphol op de dag van de opening van de Spelen, terwijl in Milaan nog eens twaalf 'Legends' zich bij hen voegen. Op Schiphol werd bovendien als ode aan de legendes ook nog eens een fantastische wand onthuld, waarop alle Nederlandse medaillewinnaars van de Winterspelen zijn vereeuwigd. De olympiërs toonden zich onder de indruk van het tientallen meters lange kunstwerk en gingen naarstig op zoek naar zichzelf, geportretteerd in originele schaatspakken en met de authentieke details.
