Voor vader Ad voelt het nog altijd onwerkelijk. “Itzhak zei ooit in het tv-programma Zappsport: ‘Ik wil olympisch kampioen worden'.” Jaren later, in het olympisch Unipol Forum in Assago, kwam die herinnering in volle kracht terug. “Dan schiet de reis van al die jaren als een flits door je heen.”
De weg naar de Spelen had extra spanning: Itzhak streed met ploeggenoot Daan Kos om één ticket. “We vertrouwden dat hij erbij hoorde. Itzhak zelf was even zeker: hij zou gaan, zoals hij als kind altijd bleef doorgaan tot het lukte.” Toch gaf de selectie een dubbel gevoel. “We gunden het Daan ook.” Juist dat teamgevoel maakte de gouden medaille zo bijzonder: een gedeelde overwinning, ook voor wie net misgreep.
Ad stond vanaf het begin van Itzhaks carrière langs de baan als filmer, analist, chauffeur en vertrouwenspersoon. Geen schreeuwende ouder, maar iemand die vroeg: wat vond je er zelf van? “Hij wist het antwoord meestal al,” zegt Ad. “Hij is altijd analytisch geweest.” Petra herinnert zich vooral zijn tomeloze energie. “We moesten altijd naar buiten toen hij een jong kind was, anders vloog hij tegen de muren omhoog.” Die energie vond later zijn weg op het ijs én in zijn creativiteit.
De Laat is geen klassieke topsporter. Geen bravoure of macho-gedrag. “Hij gaat tot het gaatje, maar niet over lijken.” Hij heeft meer nodig dan sport alleen. Zijn helmontwerpen, interesse in kunst en cultuur en brede blik zijn essentieel. “Hij zou gek worden als hij alleen maar sportte.”
“Hij is een artiest op het ijs,” aldus Ad. “Geen krachtpatser, maar iemand met timing en gevoel.” Petra ziet daarin zijn kracht: de balans tussen hoofd en hart. Die identiteit komt terug in zijn helm, geïnspireerd door de klassieke oudheid. “Zodra hij zijn helm opzet voelt hij zich een strijder; alsof hij een arena instapt.”
Voor ouders went topsport nooit. In Milaan, waar de ouders van De Laat voor het eerst live bij de Olympische Spelen waren, voelden ze dat meteen. “Je denkt dat het lijkt op een WK, maar alles is groter. De spanning hangt in de lucht.” Tijdens de Spelen hielden ze bewust afstand. “Hij zat in zijn bubbel.”
Een dag voor de finale konden Itzhak en zijn ouders elkaar toch nog even ontmoeten bij het olympisch dorp en was er ruimte voor elkaar. De grootste spanning was er af: de relaymannen hadden de olympische finale bereikt. Itzhak noemde de halve finale de spannendste race van zijn carrière. Het maakte hem niet uit welke medaille het werd. Als oudste van het team hoopte hij dat het eindelijk zou lukken. Hij voelde vertrouwen en rust richting de beslissende dag.
Wat de gouden race extra bijzonder maakte voor de ouders van De Laat, was hetgeen waar het de hele Spelen al over ging: de hechte band binnen het team. “Dat was echt,” benadrukt Ad. “Geen show.” De teamgenoten gunden Itzhak het goud nog wel het meest. “We hoorden dat ze vooraf zeiden: 'We gaan voor goud, want als iemand het verdient, is Itzhak het'.”
De dagen tussen de halve finale en finale voelden vreemd. “Je loopt door zo’n stad, maar beleeft alles anders,” vertelt Ad. “Alles draait om die ene race.” De finale zelf ging in een roes voorbij. “Je ziet niets van de race, alleen het Nederlands team.” Na de finish volgden verwarring en ontlading. “Ik wist niet eens wie tweede of derde was.”
Daarna kwam pure euforie. Vanaf de tribune probeerden ze naar beneden te komen, maar werden tegengehouden. “Ik zei: Dat is onze zoon, hij is olympisch kampioen! Probeer ons dan nog maar eens tegen te houden.” Onderaan volgde een emotioneel samenzijn met andere ouders. “Je hoeft elkaar alleen aan te kijken.” Het teamgevoel ging verder dan alleen op het ijs.
In het TeamNL Huis barstte daarna het feest los. “Een gekkenhuis, maar prachtig,” zegt Petra. Wat Ad daar misschien nog het meest raakte, waren de verhalen van teamgenoten over Itzhaks rol. Dat hij verbindt, oog heeft voor anderen en zijn kennis deelt. “Dat was misschien wel het mooiste compliment.” Het bevestigt wat zij altijd belangrijk vonden: topsport draait niet alleen om winnen.
Een ander bijzonder moment volgt later: de ontmoeting met zijn 95-jarige oma. Ad: “Dat mijn moeder het nog beleeft dat haar kleinzoon olympisch kampioen wordt, maakt diepe indruk.” Het beeld van Itzhak die zijn medaille aan haar laat zien, is minstens zo waardevol als het moment op het ijs.
Er volgde een nieuwe golf van huldigingen, felicitaties en media-aandacht. “Je staat er niet bij stil hoeveel mensen het gezien hebben,” zegt Petra. “Zelfs mensen waarvan je het nooit verwacht.” Het duurde weken voordat alles landde. Tegelijk kijkt Ad vooruit: naar een leven zonder constante spanning, weer samen dingen doen en het sociale leven oppakken. De Olympische Spelen voelt als een cirkel die rond is.
Als ze zijn (bijna beëindigde) carrière in één zin moeten samenvatten, hoeft Petra niet lang na te denken: “Hij volgt zijn hart en weet dit te combineren met zijn hoofd.” Ad knikt. “Als ik het vergelijk met voetbal is hij is een buitenspeler: creatief, soms geniaal en soms gaat het mis. Maar altijd op zijn eigen manier.” De woorden die ze hem graag meegeven: “Ga zo door en volg je hart. Hij weet dat we hem altijd steunen.”
De gouden medaille hangt inmiddels ergens veilig opgeborgen. Maar voor zijn ouders zit de echte waarde ergens anders: in de weg ernaartoe, de persoon die hun zoon is geworden en dat ene moment waarop alles samenkwam. “Dat,” zegt Ad, “pakt niemand ons meer af.”
