Ha Gijsbregt, hoe heb jij het olympisch kwalificatietoernooi beleefd?
"Om heel eerlijk te zijn, ben ik altijd lastig aan de buis te krijgen, maar tijdens het OKT heb ik wel een aantal races gezien. Het was een mooi toernooi met flink wat verrassingen. Dat is wat je wilt zien als toeschouwer."
De kijkcijfers en bezoekersaantallen waren erg goed. Zo was Thialf vrijdag helemaal uitverkocht en keken er naar de 500 meter van de heren bijna 1,6 miljoen mensen (1.586.000). Heb jij er een verklaring voor?
"Dat heeft met een paar dingen te maken: allereerst is de planning van het OKT tussen Kerst en oud en nieuw geweldig. Veel sporten maken gebruik van die periode. Ik zag een tweet van NBA-ster LeBron James voorbijkomen, waarin hij aangaf dat hij baalde dat hij tijdens de kerstperiode niet bij zijn vrouw en kinderen kon zijn, maar dat hij het wel fantastisch vond om op Kerst in actie te komen met zijn team Cleveland Cavaliers. In veel sporten hebben ze de rust, die in de hoofden van de mensen zit tijdens de feestdagen, weten te omarmen door ze mooie toernooien voor te schotelen. Daarnaast hadden we bizar saai weer. Volgens mij was het de langste periode met grijze dagen. Het was echt weer om achter de televisie te kruipen of iets met elkaar te gaan doen. Dan kun je natuurlijk The Sound of Music of Home Alone aanzetten, maar je kunt er ook voor kiezen om naar Thialf te gaan en naar het schaatsen te kijken. Gezien de bezoekersaantallen hebben veel mensen voor dat tweede gekozen."
Het toernooi duurde vijf dagen. Iedere dag waren er 'slechts' twee afstanden. Hoe kijk jij naar dat compacte programma?
"Dat is altijd een beetje stoeien. Er zullen mensen zijn die het geweldig vinden, maar ook die vinden dat het allemaal in een kortere periode kan. Het belangrijkste is dat er een tof toernooi staat en of dat nou drie of vijf dagen duurt, dat maakt denk ik niet zoveel uit. Het feit dat Koen Verweij, na een paar mindere jaren, weer terug is aan de top, dat is iets wat mensen willen zien. De jaren dat hij er niet bij was, waren in mijn ogen toch een stuk minder leuk. De energie is anders als hij meedoet. Daarnaast willen mensen dat toppers als Sven Kramer en Ireen Wüst op hun best zijn en genieten ze van een clash zoals tussen Kjeld Nuis en Verweij op de 1500 meter. De bijzondere verhalen maakten van het OKT een groot succes: de 21-jarige Esmee Visser die zich voor het eerst in haar leven plaatst voor de Olympische Spelen, de twee valse starts van Dai Dai Ntab, Bob de Vries die Kramer verslaat op de 5 kilometer, Anice Das die vriend en vijand verrast door eerste te worden op de 500 meter of Wüst die naast hard schaatsen ook met haar vriendin Letitia de Jong bezig is en haar zelfs een olympisch ticket wil geven op de 1000 meter. Dat zijn de ingrediënten die je nodig hebt om er een succes van te kunnen maken. Als je vijf dagen achter elkaar spannende wedstrijden en goede verhalen hebt, komen er altijd mensen naar Thialf of kruipen ze achter de televisie. Zo simpel is het."
Er wordt nog weleens gezegd dat schaatsen een sport is waar voornamelijk oudere mensen naar kijken.
"Klopt. Ik vind ook dat schaatsen het op social media niet bijzonder goed doet. Het is geen echte 'social sport'. Het gaat zo verschrikkelijk hard en het draait om zulke details, dat je het gewoon op het grote scherm moet kijken. Toch zeiden ze dat vroeger over voetbal en basketbal ook, dus wat dat betreft kan er nog wel iets veranderen. Ik vind het lekker om over het schaatsen te praten, maar op Facebook, Twitter en Instagram doet het niet zoveel voor mij. Dat is wel een gemis, want daardoor mis je de volgende generatie. Ik heb de cijfers van dit jaar nog niet gezien, maar de laatste jaren was de gemiddelde leeftijd van mensen die naar het schaatsen keken tussen de 55 en 60 jaar. Dat is nog een paar jaar leuk, maar het houdt een keer op natuurlijk. Het blijft een lastige vraag: hoe bind je nou die jongeren?"
Probeer die vraag eens te beantwoorden.
"Dan moet je eigenlijk terug naar wat ik net zei: zorgen dat er mooie verhalen zijn. De analyses van Rintje Ritsma, Mark Tuitert en Erben Wennemars vind ik top, maar ze zouden er nog wat vaker de jongere gasten bij moeten betrekken. Geef ook de mensen die het net niet halen, maar wel de uitstraling hebben, een platform. Laat ze praten en uitleggen waarom het niet lukte. In mijn ogen moet er nog meer tijd komen om van die schaatsertjes echte sterren te maken."
Heeft het schaatsen in jouw ogen toekomst?
"Ik ben wat positiever dan een paar jaar geleden. Toen had ik het gevoel dat ik steeds naar dezelfde koppen zat te kijken. Daarnaast was er weinig spanning en ontbraken de echt goede verhalen. Als je nu kijkt, zie je veel nieuwe en frisse gezichten. Meisjes en jongens van bijna of net twintig jaar, die goed presteren. Verder zijn het echt niet allemaal de standaard boeren uit Friesland. Het begint (heel) langzaam een afspiegeling te worden van wat Nederland is. Er zitten voldoende positieve en leuke kanten aan het schaatsen. Die aspecten zullen de komende jaren goed belicht moeten worden. Dan heeft de sport zeker toekomst."
Dit was naar alle waarschijnlijkheid het laatste OKT van twee grootheden, Kramer en Wüst. Wat gaat dat straks betekenen voor de schaatswereld als zij er over één of twee jaar mee stoppen?
"Beiden zijn groter dan groot, nog los van wat de komende Winterspelen gaan brengen. Ik vermoed dat er aan hun heldenstatus alleen nog maar dingen zullen worden toegevoegd. Wat je eigenlijk in elke sport ziet, is dat zulke grootheden ook na hun actieve loopbaan een plek in de sport houden. Ze worden analist of zetten hun eigen ploeg op. Ik denk zelf, Sven en Ireen zouden gek zijn als ze het niet deden, dat zij aankomend jaar met een eigen kledingmerk komen of een beetje een Johan Cruijff-achtige stichting opzetten. Ik denk dat dat allemaal al klaarligt voor deze twee toppers. Je zult ze dus niet kwijtraken. Daarnaast vind ik het om eerlijk te zijn voor het eerst in een paar jaar weer leuk om naar anderen te kijken dan Sven en Ireen. Er zijn op dit moment genoeg andere leuke en goede schaatsers in Nederland. Dat zou je de laatste tien, vijftien jaar niet snel gezegd hebben. Ook in dat opzicht ben ik erg positief."
Ronald Mulder won de 500 meter, de afstand die het best werd bekeken op de televisie met 1.586.000 kijkers.
"Het was echt overweldigend hoe vol Thialf zat. Ik hoorde ook mensen zeggen: 'Ik kon eigenlijk geen plek vinden.' Het was stampvol, dat is erg gaaf, zeker nu Thialf verbouwd is en er nog meer mensen in kunnen."
"Vooraf hadden veel mensen het over de 500 meter, want er waren namelijk zoveel kanshebbers op een olympisch ticket. Het is de afstand waar de verschillen het kleinst zijn. Om heel eerlijk te zijn heb ik voor en tijdens mijn race niet heel veel van het publiek meegekregen, dan ben je puur gefocust op je rit, maar het blijft natuurlijk speciaal om in eigen land te rijden."
Wat vond je van het compacte programma met maar twee afstanden op een dag?
"Poeh. Ik vond het wel lekker dat de 500 meter al op de tweede dag was, ha. Ik heb echt naar die race toegeleefd. Ik kan me zo voorstellen dat als je op de vijfde dag in actie moet komen, het wel erg lastig is. Je ziet om je heen natuurlijk de emoties van anderen."
"Volgens mij vonden de fans het mooi, hebben ze genoten. Er zijn altijd mensen die het niet leuk vinden, die heb je overal. Zo simpel is het."