Op de laatste dag van deze zeer lauwe louwmaand, tevens de tachtigste verjaardag van prinses Beatrix én nota bene het unieke optreden van een superblauwe bloedmaan, is er enigszins verrassend weernieuws te melden. We krijgen een kleine week met winterweer in huis vanaf 4 februari.

In de bijdrage van vorige week kwam ik al met de volgende passage:
‘Toch moeten we een echte winterse verrassing niet uitsluiten tussen 5 en 15 februari. Niet zelden zagen we tijdens uitgesproken zachte winters ineens de omslag naar onvervalst winterweer in de eerste februarifase. Dus al met al is het onzinnig om de winter van 2017-2018 nu al op te geven. Met nog ruim zes weken te gaan is er nog van alles mogelijk op het grillige weerfront’. 

Hogedrukgebied Scandinavië geeft koude noordooster
Na een fase met nog enkele winters getinte buien (stofhagel en tot pakweg 66 natte sneeuwvlokken) in het tijdpad donderdag-zondag, zien we een op het eerste gezicht nogal diffluent (doorstroomd) hogedrukgebied verschijnen boven Scandinavië. De kerndruk zal gaan oplopen tot om en nabij de 1035 millibar. De noordoostenwinden om dat hoog heen met de aanvoer van geleidelijk koudere lucht, krijgen vervolgens vrij spel om zich vlot naar de Lage Landen uit te breiden. Na het weekend is het met name ook voor het gevoel serieus koud!

Tegelijkertijd blijft de depressiedruk vanaf de oceanische kant present en zien we ook een uitloper van het Azorenhoog richting Engeland bewegen. Uiteindelijk moet er dan een vlakke zone van solide hoge druk ontstaan met de anticyclonale spil grosso modo ten oosten van Nederland waarin het restant koude continentaal polaire lucht min of meer tot stilstand komt en daardoor nog wat extra ruimte krijgt om verder af te koelen tijdens de heldere nacht(en).

Een omvangrijke koudebuffer boven het noordoosten van Europa breidt zich zuidwestwaarts uit en zelfs delen van Zuid-Europa en Noord-Afrika (tot de westelijke Sahara aan toe) geraken in de koude vanaf 5-6 februari. We kunnen voorzichtig al spreken van een pan-Europese koudegolf.


Matige vorst met minima richting -10 graden
Waarschijnlijk zullen de twee koudste nachten medio volgende week op meerdere plaatsen matige vorst gaan geven met minima tussen -4 en -7 graden en lokaal uitloop richting de -10.   

Overdag kenmerkt het weerbeeld zich volgende week door flinke zonnige momenten, soms afgewisseld met (lage) wolkenvelden. Overdag blijft het ondanks de regelmatig schijnende februarizon dikwijls koud met regionaal kans op wellicht twee ijsdagen.

De kans is vrij klein dat het overal de gehele dag onder nul blijft komende week. In plaatsen als Hellevoetsluis in het ‘warme’ zuidwesten is de kans zelfs nihil dat het een keer ‘t hele etmaal lang blijft vriezen.

IJsdikte kan oplopen naar 4-5 centimeter
Deze aankomende vorstverschijnselen impliceren uiteraard ook dat zich natuurijs gaat vormen. Nadeel is dat het oppervlaktewater relatief mild is vanwege de voorgaande zeer zachte fasen.

Er is dus meer tijd nodig om de boel flink te laten afkoelen. Als we het ijsgroeimodel raadplegen zien we dat met de hierboven geschetste temperatuurbewegingen er tot zo’n 4-5 centimeter ijs kan worden gevormd richting het einde van de komende week. Die ijsaanwas geldt dan voor stilstaand water van een meter diepte. Dit betekent dat er waarschijnlijk geschaatst kan worden bij de diverse lokale ijsclubs in het land en dat is goed nieuws!

Flitswintertje?
Waarschijnlijk is het koude, ja zelfs winterse intermezzo geen lang leven beschoren. Vanaf eind komende week lijkt de al genoemde oceanische interventie in de vorm van wat meer invloed van opkomende lagedrukgebieden, het roer weer te zullen overnemen. De wind draait dan weer naar zuidwest of west en voert vanzelfsprekend weer die mildere zeelucht aan.

Kortom, een februariwintertje, laten we het een flitswinter noemen, komt wel even aan zet met enkele winters koude dagen inclusief twee of drie (zeer) koude nachten, maar richting het daaropvolgende weekend wordt het traditionele zachte ‘westregime’ weer keurig gereanimeerd en opgepakt.   

Door Marc E. Putto - Laatste update op 17 feb om 11:22