Erik Bouwman moest deze zomer het veld ruimen als bondscoach van Duitsland na de omstreden aanstelling van voorzitter Matthias Grosse. Met een nieuwe baan als adviseur bij Team IKO keert de 47-jarige Groninger huiswaarts. Zonder spijt, maar wel met enige frustratie dat hij zijn werk niet heeft kunnen afmaken.

De rol van adviseur past op dit moment perfect, vertelt Bouwman telefonisch. Hij verblijft nog tot begin januari met zijn gezin in Hamburg en keert dan terug naar Groningen. De afgelopen maanden kon Bouwman genieten van zijn vrije tijd, meer tijd ook voor zijn dochters. De tweeling is net vier jaar geworden. "Ik heb een heerlijk vakantiegevoel gehad", klinkt het tevreden.

Zijn vriendin begint in februari aan een nieuwe baan ('een drukke en verantwoordelijke job'). "We hebben afgesproken dat ik vanaf nu wat meer thuis blijf en niet meer ergens instap waarbij ik weer over de hele wereld moet vliegen. Ik heb altijd contact gehouden met Erwin en Martin (ten Hove, de coaches van Team IKO, red.). De hulpvraag en bijbehorende rol vanuit IKO past nu perfect."

"Bij IKO stort ik mij er wel vol in, maar heb ik minder aanwezigheidsdruk. Op de achtergrond denk ik mee in het proces, over de routes en verbeterpunten." Bij de ploeg komt Bouwman oud-pupillen Jan Blokhuijsen (Team VPZ), Melissa Wijfje en Letitia de Jong (Jong Oranje) tegen. "Het is leuk om weer met hen samen te werken, en volgens mij is dit wederzijds."

Beroepszaak
Naast zijn werkzaamheden bij Team IKO is Bouwman door de ISU gevraagd om aan de slag te gaan als visiting coach. "In zogeheten ontwikkelingslanden maak ik een analyse van de werkwijze. Op die manier probeert de ISU die landen te ondersteunen om ze weer een stap verder te helpen. Ja, deze nieuwe functie vergt nog wel wat reizen, net als voor IKO, maar niet zoveel als hiervoor. De afgelopen tijd was ik zo'n 200 dagen per jaar van huis."

Erik Bouwman en Melissa Wijfje in gesprek op de Daikin NK Afstanden | Foto : Neeke Smit

Het vakantiegevoel van de voorbije maanden volgde op een roerige periode. Bouwmans contract in Duitsland liep tot en met december van dit jaar, maar werd in juli ontbonden door kersvers bondsvoorzitter Matthias Grosse. Bouwman spande meteen een beroepszaak aan. "De rechter heeft verklaard dat mijn ontslag niet rechtsgeldig is geweest. Hij heeft een schikkingsvoorstel gedaan en daar zijn beide partijen uiteindelijk mee akkoord gegaan."

Bouwman deed kritische uitspraken over veterane Claudia Pechstein ('zum kotzen') en haar levenspartner Grosse. Zij leven al jaren in onmin met de Duitse schaatsbond DESG en Grosse had ambities voorzitter te worden. Bouwman vertelde in de pers wat velen in Duitsland dachten: dat deze coup een dramatische ontwikkeling zou zijn.

Dat kostte hem meteen de kop, toen Grosse inderdaad de macht greep. Maar de Groninger heeft geen moment spijt gehad. "Ik zou niet met dat voorzitterschap kunnen leven. Mijn open brief in Bild en het interview in De Telegraaf, was een poging om dat tegen te gaan."

Onzichtbare mensen
Bouwman vindt het vooral frustrerend dat hij zijn werk niet af heeft kunnen maken. De eerste positieve resultaten van de vernieuwde aanpak waren zichtbaar, zeker bij de junioren en een bredere groep neo-senioren die in de B-groep van de World Cups acteerden.

Bouwman als bondscoach van Duitsland op de World Cup-finale in maart | Foto : Soenar Chamid

Deze werkwijze was door Bouwman al ingezet onder toenmalig sportdirecteur Robert Bartko en oud-bondscoach Jan van Veen. "Samen met de sportdirecteur Matthias Kulik en een hecht sporttechnisch hart waren we bezig de goede concepten voor de komende jaren door te trekken. Wil je als Duitsland weer voorin meedoen, dan moet je beginnen bij de juniorenopleiding."

"Boven dat team hangt echter nog een laag mensen, die in de praktijk geen bemoeienis heeft met topsport, maar het op papier wel voor het zeggen heeft." Zonder tegenkandidaat in de strijd om het voorzitterschap lag de weg open voor Grosse. "De onzichtbare mensen hebben gezorgd voor deze grote verandering."

"Voor mij was het meteen einde oefening gezien mijn duidelijke mening over Pechstein, die ik heb leren kennen als iemand die zeker niet paste in onze nieuwe toekomstvisie", aldus Bouwman. "Ook Kulik moest vlot daarna vertrekken en eigenlijk puur omdat hij mij en onze gezamenlijke aanpak altijd rugdekking gegeven heeft."

Na zijn uitverkiezing heeft Grosse een aantal veranderingen doorgevoerd in de technische staf. Jenny Wolf is aangesteld als bondscoach van de langebaanschaatsers. Het voormalige sprintkanon was al werkzaam binnen de Duitse schaatsbond. "Jenny deed ongelooflijk goed werk", zegt Bouwman. "Ik kon lezen en schrijven met haar. Ze heeft nu niet dezelfde rol die ik had, maar ik vind het in ieder geval goed dat zij behouden blijft voor de Duitse bond. Nu zal moeten blijken of die stijgende lijn door blijft gaan of dat er stilstand komt."

Door Anjuli Veltman - Laatste update op 24 nov om 20:43