Nu de eerste grote piek van het coronavirus achter de rug lijkt, worden de overheidsmaatregelen om het virus in toom te houden langzaam versoepeld. Veel buitensporten zijn alweer opgestart en er wordt vooruit gekeken naar het moment dat alle sportaccommodaties weer open mogen. Daarbij moeten wel de nieuwe hygiëne- en veiligheidsvoorschriften in acht worden genomen. Hoe gaan de Nederlandse ijsbanen hiermee om? Dat vroegen we aan diverse ijsbaanmanagers.

"De ijsbanen kunnen open", stelt Dennis van Rijswijk desgevraagd. Hij is de locatiemanager van Sportboulevard Dordrecht en tevens voorzitter van de Vereniging Kunstijsbanen Nederland (VKN). Zodra ook binnen sporten weer mag, kan er zonder problemen begonnen worden met kunstschaatsen denkt hij. Ook shorttrack en langebaan zijn mogelijk als er passende maatregelen worden getroffen om aan de richtlijnen van het RIVM en NOC*NSF te voldoen. "Maar", geeft Van Rijswijk meteen ook aan, "dat is niet de crux."

"De crux is dat het verdienmodel niet opgetuigd kan worden. Er gaat een gat vallen onder aan de streep." Daarmee bedoelt hij dat veel ijsbanen financieel niet rond zullen komen als er de komende tijd beperkingen zullen blijven gelden voor het ijsbaanbezoek. "De tarieven die nu gerekend worden voor bijvoorbeeld de breedtesport, scholen en verenigingen zijn dan nooit toereikend. Het is altijd een combinatie van recreatief schaatsen, horeca en actief ondernemen die de basis legt voor de tariefstelling van een ijsbaan."

Beperkt bezoek?
Op dat gebied ligt volgens hem de komende tijd de grootste uitdaging voor diverse ijsbanen. Met mogelijke grenzen aan het aantal bezoekers per vierkante meter beschikbaar ijs voorspelt hij dat de inkomsten van de ijsbanen zullen afnemen. Zo ook bij het IJssportcentrum Eindhoven, waar ze nu al enkele honderdduizenden euro's mislopen. "Elke cent moet omgedraaid worden en de begroting is zwaar negatief", zegt locatiemanager Robin van der Heijden. "Met trainingen en wedstrijden voor het kunstschaatsen, evenementen, festivals en alle daarbij horende horeca gaat het alles bij elkaar om veel geld. Het is nog maar de vraag hoe lang we dit gaan volhouden."

Mocht er groen licht komen, dan kan er in Eindhoven wel snel een ijsvloer liggen, benadrukt Van der Heiden. Toch zijn er nog de nodige vragen te beantwoorden voordat verenigingen en recreanten weer van het ijs gebruik kunnen maken. Hoe zorg je er namelijk voor dat iedereen ook op het ijs voldoende afstand houdt? "Er kan een maximum aan het bezoekersaantal gesteld worden", stelt Van der Heijden. "Maar als de mensen op de baan zich niet aan de regels houden, is dat niet aan ons. Je ziet het ook bij de supermarkten en de IKEA. Wij kunnen niet voor politieagent spelen."

Om ervoor te zorgen dat de ijsbanen op een verantwoorde wijze weer open gaan, is de VKN met de KNSB in overleg om tot een protocol te komen voor de ijsbanen. Daarnaast schrijft de bond op landelijk niveau mee aan de algemene protocollen voor de sport. "Vanuit die positie willen we ervoor zorgen dat bijvoorbeeld half open ijsbanen worden aangemerkt als buitenaccommodatie", aldus Jurre Trouw, manager sportparticipatie bij de KNSB. "Nu per 1 juni de contactsport buiten voor jeugd tot en met 18 weer toegestaan is, brengt dat al de nodige verlichting voor sommige ijsbanen. Er komen langzamerhand weer minder beperkingen en meer vrijheden." 

Maar ook mét een protocol blijft het probleem van de financiën veelal overeind. Van Rijswijk: "Er moet geld bij, het kan zo niet uit. Veel ijsbanen zijn seizoenbedrijven en komen niet in aanmerking voor de overheidsregelingen. Voor door de gemeente geëxploiteerde banen is het probleem minder groot, maar met name op zichzelf staande banen zoals De Uithof in Den Haag vissen achter het net. Natuurlijk zullen her en der banen opengaan, maar ik heb grote twijfels of dat er net zoveel zullen zijn als de afgelopen jaren."

Gematigd positief
Waar diverse ijsbanen in het land het nog te vroeg vinden om uitspraken te doen over het schaatsseizoen, worden in onder andere Dordrecht en Haarlem gesprekken met de gemeente gevoerd om de ijsbaan op redelijk korte termijn weer open te laten gaan. In Heerenveen is Thialf al toegankelijk zodat topsporters gebruik kunnen maken van hun faciliteiten, al ligt er nog geen ijs. Sven Kramer maakte zich eerder deze week al kwaad over dat feit en zal met zijn ploeg naar het Duitse Inzell reizen om in juli al op het ijs te kunnen staan.

In Haarlem is men in ieder geval optimistisch over de kansen op zomerijs. "We zijn druk in gesprek met de gemeente om te kijken wat er mogelijk is", meldt marketingadviseur Michiel Kersten namens de ijsbaan. "De discussie is momenteel of de ijsbaan een binnen- of buitenaccommodatie is en wat er binnen de huidige regelgeving kan." De ijsbaan in Haarlem is gedeeltelijk overdekt, op het binnenterrein staat een grote tent om het ijs te beschermen tegen de weersinvloeden. Met het bericht van woensdag dat sportscholen eerder dan verwacht al op 1 juli open kunnen, hoopt ook Kersten snel ijs te kunnen maken.

De ijsbaan in Haarlem met op de achtergrond de overkapping van de binnenbaan | Foto : Soenar Chamid

"We hebben verschillende scenario's uitgedacht, waaronder een scenario waarin we helemaal niet open kunnen. Gelukkig lijkt die niet nodig te zijn. Met die anderhalve meter zien we niet heel grote problemen, al moet natuurlijk wel het een en ander worden aangepast." Kersten is dan ook 'gematigd positief' over het aanstaande winterseizoen, ook als er grenzen komen aan het aantal bezoekers. "Je moet er voor zorgen dat er geen opstoppingen ontstaan en dat je het maximaal aantal bezoekers niet overschrijdt. Het is een kwestie van logistiek en crowd management."

Kersten, die een achtergrond heeft in de museumwereld, zoekt met de nodige creativiteit naar oplossingen. Zo kijkt hij naar de mogelijkheden om een reserveringssysteem in te stellen. "Door ticketing kun je pieken voorkomen en mensen spreiden over de dag. Je wilt voorkomen dat mensen buiten in de rij staan. Ook kun je uren specifiek voor scholen gaan toekennen bijvoorbeeld. Daarbij kijken we ook naar musea als het Van Gogh museum. Prima als je langskomt, maar wel even een reservering maken."

Bij de KNSB is men enthousiast over de Haarlemse ideeën. Trouw: "Zulke creatieve initiatieven juichen we alleen maar toe. We moeten met name kijken waar de kansen liggen, zodat ijsbanen gespreid over de dag toch een groot aantal mensen kunnen ontvangen. Binnen de KNSB doen wij er alles aan om de ijsbanen, tegen gelijkblijvende tarieven, open te krijgen voor onze verenigingen en schaatsers. Wij moeten er met elkaar voor zorgen dat we óók deze winter het ijs op kunnen."

Eerder kwam de bond al met een uitgewerkt protocol voor schaats- en skeelerverenigingen om het verantwoord sporten in de buitenlucht en op skeelerbanen weer mogelijk te maken. Meer daarover is terug te vinden op de website van de KNSB.

Door Sjors Leek