Als we de komende jaren net als elke winter willen genieten van al het moois dat marathonschaatsen te bieden heeft, moet er volgens disciplinemanager Willem Hut snel iets gebeuren. De KNSB luidt de noodklok en biedt daarom eenmalig gratis de basiscursus juryopleiding aan voor oud-rijders en juryleden die langer geleden een functie hebben uitgeoefend.

"We willen de marathonsport naar een nog hoger niveau brengen en de drempel voor potentiële nieuwe juryleden zo laag mogelijk maken. We hebben er dan ook voor gekozen om deze cursus zo aan het einde van het seizoen eenmalig gratis aan te bieden voor cursisten, de kosten van deze ronde worden gedragen vanuit het marathonbudget", legt disciplinemanager Willem Hut uit. "Het uitbreiden van het jurycorps is zeer noodzakelijk om ook de toekomst van het huidige marathonschaatsen te kunnen waarborgen op zowel landelijk, regionaal als lokaal niveau."

Waarom er voor deze twee groepen wordt gekozen? "Ex-marathonschaatsers hebben zelf actief in het peloton gereden en kunnen daarom vaak goed wedstrijdsituaties inschatten. Voeg daar theoretische kennis en proceskennis jureren bij en je kan al aan de slag binnen het marathonschaatsen. Met enkele keren per seizoen jureren zijn we al gebaat en hou je ook voldoende feeling met het jureren. Ook moeten we de huidige kennis op tijd overdragen zodat dit niet verloren gaat en we te laat zijn begonnen met het opleiden van nieuwe personen." 

Stokje overnemen
"De jurykorpsen zijn over het algemeen flink aan het vergrijzen en dat is een groot risico. Daarbij komt dat door de hulpmiddelen van tegenwoordig de taak van juryleden veranderd is en daarom zullen er deels andere competenties gevraagd worden. We zijn dringend op zoek naar de nieuwe generatie juryleden, die nu nog met de ervaren orde kan meekijken om het vak te leren en op den duur het stokje over te nemen."
 
In de zoektocht naar nieuwe juryleden is ook Hut's voorganger Teun Breedijk een belangrijke spil. "In september ben ik begonnen met helpen. Ik was enthousiast en dacht; dit gaan we wel even doen. We zijn nu de hele winter bezig en het heeft pas tot één volle basiscursus geleid", luidt het enigszins teleurgesteld. Vooral de organisatie van de Marathoncompetitie in Den Haag werd het nog even spannend. "Daar zijn ze toen gaan werven onder de actieve schaatsers", vertelt Breedijk. Onder het mom 'als dit zo doorgaat zijn er straks helemaal geen wedstrijden meer' werd er door de jongere generatie verantwoordelijkheid genomen: binnen no time zat de basiscursus met vijftien deelnemers vol. 

"Misschien moeten we de sport zelf ook wel verantwoordelijk maken. Ik ben ook voorzitter bij een schaatsvereniging en daar moeten we twee keer per jaar mensen leveren om wedstrijden te klokken. Dat zou bij de marathon ook kunnen. Als de nood hoog is, komt er ook wel weer een oplossing, daar geloof ik wel in", aldus Breedijk. Van 'familie van' tot liefhebber van de sport, iedereen komt volgens Hut in aanmerking om jurylid te worden. "Dit is ook nodig, omdat bij een gemiddelde KPN Marathon Cup zo'n 25 tot 30 juryleden en zo'n vijftig vrijwilligers actief zijn. En dat elke week weer."

Stiekem gestrikt
Er zitten ook oud-marathonschaatsers tussen die de sport niet los lijken te kunnen laten, al is dat in het geval van Ruud Borst maar schijn. "Ze hebben me gewoon stiekem gestrikt", lacht de vedette. "Het was eigenlijk nooit mijn bedoeling om scheidsrechter te worden, maar toen vroegen ze me twee, drie jaar geleden voor de scheidsrechterscommissie. Ik had tijd, dus ik dacht: ik zeg eens een keer ja." 

"Dan loop je mee en zie je ineens hoe zo'n wedstrijd op de achtergrond draait, nadat je jarenlang alleen maar aan de voorkant hebt meegedaan. Er komt toch wel heel veel bij kijken. Op een gegeven moment startte er toen een nieuwe cursus en toen werd er gezegd: je moet meedoen, anders kan het niet doorgaan. En zo ben ik erin gerold. Ik heb er geen seconde spijt van gehad hoor, het is ontzettend leuk om te doen. Vooral wanneer je als team alles op rolletjes laat lopen." 

Foto : Ben Mobach

De oplossing om meer juryleden binnen te halen? "In het echt aanspreken! Je begint gewoon met een geintje en voor je het weet heb je een opening voor een gesprek gevonden. In het huidige beleid moet je door een heel traject heen waar mensen vaak geen zin in hebben, dus misschien kan de drempel omlaag. Mensen moeten vooral weten dat je er ook veel lol en voldoening uit kan halen. Begin lokaal om ervaring op te doen, dan krijg je ook meer vertrouwen in jezelf."  

Marathoncollega's
Voor de opvulling ziet Borst een mooie taak bij zijn oud-marathoncollega's liggen, voor wie een verkorte opleiding tot scheidsrechter wordt opgestart bij voldoende aanmeldingen. Jasper van Tol, oud-marathonschaatser en toekomstig jurylid kan dit alleen maar beamen. "Help het marathonschaatsen waar je altijd van genomen hebt om iets terug te geven. Neem een jaar afstand en geniet van ontzettend veel vrije tijd: op zaterdagmiddag heb je ineens negen uur over. Neem je rust en ga je bezinnen. En wil je daarna op een neutrale manier betrokken zijn bij de sport: kom dan alsjeblieft in het jurykorps."
 
"Je bent zelf met zuur tot achter je oren de laatste bocht uit komen schaatsen, dus je weet hoe het eraan toegaat in de marathon. Ik denk dat als we met alle oud-collega's onder elkaar wedstrijden mogelijk kunnen maken, het daarnaast ook nog heel gezellige avonden kunnen worden." Naast het bijwonen van de Elfstedentocht is er volgens Van Tol nog een belangrijke reden om tot het jurykorps te treden: "Het komt ook je leidinggevende ervaring ten goede en daarmee je maatschappelijke carrière. Je moet een team aansturen, vergaderingen voorzitten en je leert sanctioneren."

"Zelf heb ik vaak lopen schelden op de jury", vervolgt Van Tol lachend. "Dan stonden er weer pylonen niet goed, of dan werd het peloton weer niet uit de wedstrijd gehaald, maar nu zie je ineens hoe moeilijk dat eigenlijk is."

Interesse in de cursus? De bijeenkomsten staan gepland op zondag 17 februari en woensdag 20 maart in Utrecht. Opgeven kan via deze link.