Tickets
Webshop
Tip

Kinesiotape: werkt dat voor schaatsers?

Wondermiddel of hype?

Onder de pakken is het niet altijd zichtbaar, maar veel schaatsers maken gebruik van kinesiotape. Het zijn de felgekleurde tapes die vaak op blessuregevoelige plekken zijn aangebracht, zoals rond de knieën of op de rug. Is het een wondermiddel of een hype?

In de jaren zeventig werd in Japan en Korea voor het eerst geëxperimenteerd met kinesiotape. Kinesiologie is vertaald in het Nederlands bewegingsleer. De basis voor het werken met tape was de toenemende kennis over de spieractiviteit in het lichaam. Deze spieractiviteit werd als uitgangspositie genomen. Spieren hebben niet alleen invloed op de beweging van het lichaam, wat men toen vooral dacht, maar ook op de bloedsomloop, het lymfestelsel en de lichaamstemperatuur.

Als de spieren hun werk niet doen, kan dat heel uiteenlopende klachten elders in het lichaam geven. De grondleggers van de kinesiotape wisten: beweging en spieractiviteit zijn onmisbare factoren bij het genezen en voorkomen van lichamelijke problemen. Dat op zichzelf is inmiddels een onomstreden gedachte. Of de tape bijdraagt aan het zelfherstellend vermogen van het lichaam, is niet onomstotelijk bewezen.

Werking van de tape

Kinesiotape is een elastische, katoenen tape met een speciale lijmlaag, waardoor de tape dagenlang op de huid kan blijven zitten, ondanks douchen of transpireren. De tape is 140% rekbaar in de lengte, vergelijkbaar met de rekbaarheid van onze huid. De tape is dus in eerste instantie niet bedoeld als ondersteuning van spieren, zoals de moderne schaatspakken dat wel zijn. Die helpen je om in de houding te 'hangen'. De tape kan overigens wel op die manier gebruikt worden.

Meestal wordt de tape aangebracht op een gerekt gewricht of gerekte spier, bijvoorbeeld een gebogen knie. Wanneer je je been vervolgens strekt, trekt de tape de huid omhoog. Er ontstaat ruimte in de onderhuid, waar allerlei bloed- en lymfevaatjes liggen. Veel schaatsblessures hebben te maken met een ontstekingsreactie in weefsel, bijvoorbeeld na een val op de knie, of met overbelasting. De tape tilt de huid op, zorgt voor ruimte, stimuleert de bloeddoorstroming en doet pijnklachten afnemen.

Werkt het?

Er zijn enkele onderzoeken gedaan naar de werking van kinesiotape. Zo deden wetenschappers in 2009 onderzoek naar het effect op mensen met een whiplash na een auto-ongeluk. De pijnklachten bleken na 24 uur echt af te nemen. Voor de schaatsers is het onderzoek van de Amerikaanse therapeut Audrey Yasukawa wellicht interessanter. Yasukawa deed onderzoek naar volumeveranderingen van de doorbloeding in de huid met en zonder kinesiotape. De conclusie was dat bij mensen met een aandoening het volume toenam en bij mensen zonder aandoening niet of nauwelijks.

Fysiotherapeut Berry Hofsink, betrokken bij enkele inline-skate en schaatsteams, heeft de bewijsvoering ook gelezen. “Bij mensen zonder klachten is de werking niet bewezen, bij mensen met klachten is er zwak bewijs. In de medische wereld wordt gezocht naar sterk bewijs, dat is er nog niet.” Toch gebruikt Hofsink de tape wel regelmatig. "Wondermiddelen bestaan niet, maar al is er slechts een placebo-effect, ook dat is een effect. Voor mij is dat voldoende reden om het toch te gebruiken. Het past goed in het hele assortiment van hulpmiddelen."

Hofsink ziet drie toepassingen voor de tape. Ten eerste kun je met de tape de spanning op de spier beïnvloeden, de zogenaamde tonus. De tweede toepassing is het ondersteunen van banden rondom gewrichten en de derde toepassing is het behandelen van zwellingen. "Met name die laatste vind ik wel bewezen effectief. Het komt geregeld voor dat ik bloeduitstortingen tape en dat de paarse kleur er na een dag af is."

Wondermiddel

Gerrit van Olst is verzorger bij diverse nationale teams, via het NOC*NSF, waaronder bijvoorbeeld de roeiselectie. Hij gelooft dat de tape de doorbloeding en daarmee het herstel van spieren stimuleert. "Ik had laatst een hardloper die zich zorgen maakte over zijn deelname aan een marathon. Een spier in zijn kuit speelde op. Een dag nadat ik er tape op geplakt had, belde hij om te vertellen dat hij helemaal vrij was van klachten."

Kinesiotape lijkt ook zeker een geschikt middel om schaatsblessures te verhelpen. Schaatsblessures hebben meestal met overbelasting te maken hebben, zoals de hardloper in het voorbeeld. Inline-skater en langebaanschaatser Manon Kamminga gebruikt het vaak als tijdens zware toernooien klachten optreden. "Ik krijg nog wel eens last van mijn liezen als ik vaak gestart heb tijdens een inline-skate toernooi. Op zo'n moment ben ik geneigd eerder dit soort dingen aan te grijpen. Ik vind het op zich moeilijk te geloven dat zo’n tapeje kan werken, maar baat het niet dan schaadt het niet. En ik moet zeggen: het geeft een verlichtend gevoel."

Naast Kamminga gebruiken veel topschaatsers de tape, met name sprinters, om bijvoorbeeld liesklachten te verhelpen. Hofsink: "In het schaatsen en inline-skaten gebruik ik het met name voor het verhelpen van teveel spanning in de adductoren, de binnenkant van je bovenbenen."

Van Olst gebruikt de tape voor veel uiteenlopende problemen. "Dat vind ik ook het mooie ervan. Iemand die net van zijn tenniselleboog af was, kreeg klachten in zijn schouder vanwege het compenseren. Toen heb ik de tape gebruikt om bepaalde spieren in zijn schouder te ondersteunen. Maar het is geen wondermiddel. Als het helpt, is het mooi, maar het is slechts één van de radertjes in een topsportleven. Wat dat betreft is het wel een soort van hype, want ik zie dat het vaak wordt gebruikt op een verkeerde manier."

Iedereen kan het tapen leren. Hofsink: "Er zijn een aantal basisprincipes die je moet weten. Als ik het je één keer voordoe, kun je het waarschijnlijk zelf."