Het devies luidt dan ook: koop schaatsen van minstens dezelfde maat als uw normale schoenmaat. Het passen dient te geschieden met normale sokken. Wanneer je te grote schaatsen en te dikke sokken aan hebt, is er te veel ruimte in de schaatsschoen, waardoor je minder prettig rijdt omdat je geen goed gevoel hebt. Bovendien loop je de kans blaren te krijgen. Ook moeten de veters dan te strak worden aangetrokken, waardoor de bloedvaten gedeeltelijk worden dichtgedrukt en dat kan weer koude voeten veroorzaken. De juiste pasvorm is dus van essentieel belang. Neem daarom de tijd om een paar schaatsen aan te schaffen, ga niet pas naar de winkel als het vriest.

Houtjes of Easy Glider ideaal voor beginners

Willen we echter beginnen met schaatsen, dan zijn houten schaatsen ideaal. Een hoge schoen is noodzaak, terwijl de schaats goed moet worden ondergebonden. Om het verschuiven van de schaatsen te voorkomen, kunnen enkele spijkertjes in de houtjes worden geslagen. De stabiliteit rond het enkelgewricht wordt op houten schaatsen goed getraind.

Voor beginnende schaatsers en kinderen zijn de volgende houten schaatsen nog verkrijgbaar:

• Friese doorloper
• Stheeman houten noor
• Veiligheidsdoorloper
• Brabants Klompje
• Voor de allerkleinsten zijn er nog verstelbare, dubbele ijzers en schaatsjes met drie ijzers in de handel.

Easy Glider

Om het ongemak van het verschuiven van de houten schaatsen onder de schoenen te voorkomen, heeft Zandstra Sport uit Joure een kunststof 'houten' schaats op de markt gebracht, de Easy Glider. Deze schaats is geschikt voor zowel kinderen als volwassenen. De Easy Glider heeft een aantal voordelen ten opzichte van de houten schaats:

• hij is met snelsluitingen door kinderen zelf onder te binden
• heeft een breder draagvlak
• en een goed stukje ijzer.

Noren

Ben je de houten schaatsen ontgroeid, dan zijn er noren te kust en te keur. De bekendste merken zijn Viking, Raps en Zandstra Sport. De prijzen variëren van € 150,- tot ruim over de € 1.000,-. Je hebt dan de keuze uit vaste schaatsen en klapschaatsen.

Goedkoop is duurkoop

Het aanschaffen van goedkope schaatsen blijkt vaak duurkoop te zijn. De kwaliteit van de schoen is slecht en biedt nauwelijks steun, om over het stukje ijzer onder de schoen maar te zwijgen. Een goede schaatsschoen heeft een goede pasvorm, een versteviging in de hak (het contrefort) en een voetholtesteun. Een goede pasvorm en een juist contrefort maken het mogelijk dat de schaats aan de voet blijft zitten zonder dat je de veters hoeft aan te trekken. Controleer ook de vetergaatjes. Zijn er ringetjes aanwezig en zitten de gaatjes niet te dicht bij de rand van de schoen? Het leer is anders snel uitgescheurd.

Hoge of lage noren?

Ook ten aanzien van het onderstel van de schaats zijn de nodige varianten op de markt. We onderscheiden de zogenaamde hoge en lage noor. Het onderscheid is voornamelijk gemaakt om bij hoge snelheid een goede bocht te kunnen lopen.

Op natuurijs volstaat in de meeste gevallen een lage noor. Hij biedt meer stabiliteit dan de hoge noor. Controleer de verbindingen tussen voetplaten en potten, tussen potten en buis en tussen buis en schaatsijzer. Bij goedkope schaatsen zijn de verbindingen alleen gepuntlast, bij duurdere soorten zijn deze plaatsen ook nog gesoldeerd.

Er verschijnen steeds meer schaatsen op de markt, waarbij gebruik wordt gemaakt van kunststof. Dat hoeft zeker geen nadeel te zijn. De duurdere, verstelbare schaatsen zijn verlijmd. Kunstschaatsen en schaatsen voor shorttrack en schoonrijden hebben hun eigen specifieke kenmerken.

Ruilbeurs

Het aanschaffen van schaatsen is een kostbare aangelegenheid. Tegenwoordig zijn er verschillende mogelijkheden voor het ruilen van schaatsen via zogenaamde ruilbeurzen, waarbij particulieren schaatsen kunnen kopen en verkopen zonder handelsdoeleinden. Deze ruilbeurzen worden georganiseerd door schaatsverenigingen, kunstijsbanen of particulieren. Neem, als je niet zeker van je zaak bent, een kenner mee naar zo'n ruilbeurs.

Onderhoud

Het onderhoud van de schaatsen is vanzelfsprekend eveneens belangrijk. Enkele tips:

• Loop nooit met onbeschermde schaatsen over een harde ondergrond zoals beton.
• Maak direct na het verlaten van het ijs de schaatsen met een droge doek schoon en droog. Hiermee voorkom je roestvorming.
• Bij het transport van schaatsen is het aan te bevelen beschermers om de ijzers te doen, bijvoorbeeld van badstof (een oude handdoek volstaat ook).
• Laat de ijzers nooit in de schaatshoezen zitten op het moment dat de schaatsen niet gebruikt worden. De hoezen zijn vaak vochtig, waardoor alsnog roestvorming kan optreden. Je kunt ze wel in een handdoek bewaren.
• Het ijzer en nog andere onderdelen van de schaatsen kunnen worden vervangen door nieuwe onderdelen. Hierdoor wordt de levensduur van de schaatsen drastisch verlengd.
• Controleer regelmatig de scherpte van de schaatsen.
• Laat de schaatsen, als u dit zelf niet beheerst, slijpen door een vakman.
• Door regelmatig handmatig te slijpen, hoe goed u dit ook beheerst, kan een verkeerde ronding onstaan. Daarom is het verstandig regelmatig de ronding te laten controleren en indien nodig een nieuwe ronding te laten aanbrengen.

Schaatsen zelf slijpen

Als je regelmatig schaatst, bijvoorbeeld wekelijks, moet je al snel je schaatsen slijpen. Op een gemiddelde kunstijsbaan kun je ongeveer vijf keer schaatsen zonder te slijpen. Bij een vakman betaal je ongeveer € 15,- voor het laten slijpen, dus dat kan flink oplopen in een schaatsseizoen. Zeker als je op natuurijs schaatst, moet je al snel je schaatsen weer slijpen. Op natuurijs worden je schaatsen sneller bot dan op kunstijs doordat er zand op het ijs waait.

Schaatsen slijpen kan iedereen leren. Je hebt er het volgende voor nodig:

• slijpblok
• slijpsteen
• afbraamsteentje
• eventueel een polijststeen (met een oude krant om je slijpsteen kun je ook polijsten)
• eventueel een rij om de ronding te kunnen controleren.
• oude handdoek om het slijpsel weg te vegen.

Informeer bij een schaatswinkel of schaatsvereniging voor hulp bij het leren slijpen of bekijk de video Over slijpen en ronden (homepage).