Het was een waar slagveld in het gebied achter de finish op de Weissensee. Her en der zaten schaatsers als hoopjes ellende op koelboxen, hulpverleners kwamen bijna isolatiefolie te kort om onderkoelde rijders weer op temperatuur te krijgen, en de medische dienst hield nadrukkelijk de fysieke toestand van meerdere mannen in de gaten.

De Alternatieve Elfstedentocht had z’n sporen nagelaten in het peloton, dat vroeg in de ochtend nog met 122 trappelende rijders aan de start stond. Welgeteld 23 haalden er uiteindelijk de finish, waarmee de Weissensee opeens Finse trekjes kreeg.

Bikkels van de dag

De mannen die dat voor elkaar kregen, waren zonder uitzondering de bikkels van de dag. Maar Jens Zwitser was de grootste van allemaal. De 34-jarige Katwijker presteerde het na 170 kilometer loodzware koers weg te rijden bij zijn medevluchters. Zij zagen de ontketende Zwitser pas weer terug na de finish, waar de rijder van Husqvarna al lang en breed zijn analyse gaf toen Jouke Hoogeveen zijn schaats over de streep drukte.

Zwitser had alles doorstaan. De wind, de kou, de scheuren en de concurrentie. ''Dit is natuurlijk een fantastische overwinning, de mooiste die ik ooit heb geboekt’’, erkende Zwitser. Hij was één keer eerder de beste op de Weissensee, in 2007, toen hij de Aart Koopmans Memorial won. Maar pas nadat de ver voor liggende Tristan Loy in de laatste honderd meter viel en zo kapot was dat hij amper meer overeind kon komen.

Niet vallen

''Daar heb ik in mijn laatste ronde nog wel vaak aan teruggedacht’’, bekende Zwitser. ''Het spookte almaar door mijn hoofd dat ik niet moest vallen, dat ik moest blijven staan. Maar het ging zo lekker dat ik al snel het vertrouwen had dat het goed ging komen. Dit moest mijn dag worden.’’

Hij is meteen verlost van de kanttekening op zijn erelijst. Die zege op de Weissensee was er altijd eentje gebleven waar een ’ja maar’ aan kleefde. ''Daar ben ik nu vanaf’’, stelde Zwitser. ''Deze heb ik helemaal op eigen kracht gepakt. Een overwinning op de 200 kilometer is er eentje die staat. Altijd.’’ Hij keek zijn gehoor even glimlachend aan.

Grote namen

"En weet je waar ik nu ook vanaf ben? Van die lege plek op dat bord hier. Bij 2007 hebben ze nooit iets ingevuld, omdat die wedstrijd een kruising was van de AKM en de Alternatieve over 150 kilometer. Maar straks staat mijn naam daar gewoon tussen al die grote namen.’’

Terecht. Want met zijn opvoering in de polaire kou op de Weissensee toonde Zwitser aan ook een marathonschaatser van formaat te zijn. Hij zat heel de dag van voren en koos uiteindelijk de juiste groep, met daarin verder ook Ruud Aerts, Peter van de Pol, Robert Bovenhuis en Jouke Hoogeveen.

Weggereden

''Die twee van Wadro (Aerts en Van de Pol, red.) leken te wachten op nog eentje van hun ploeg. Dat moest maar afgelopen zijn, vond ik, en ben weggereden.’’ Dat was met nog dertig kilometer te gaan. De voorsprong van Zwitser groeide en groeide. ''Op een gegeven moment hoorde ik dat het vijftig seconden was. Als ik zo blijf rijden, dacht ik toen, pakken ze me niet meer terug.’’

Dat gebeurde ook niet, en Zwitser kon zijn feestje al ruim voor de streep vieren. Hij kwam nog relatief fris over de finish, maar dat was met de mannen achter hem wel anders. Hoogeveen zag er gesloopt uit, Bovenhuis leek zelfs totaal van de wereld. De Renault-rijder moest bij de huldiging zelfs ondersteund worden. Zwitser had nergens last van. ''Ik had nog wel 200 kilometer kunnen rijden.’’

Helemaal niks

Dat was een paar weken geleden wel anders. Zwitser dacht zelfs serieus aan stoppen. ''Het was helemaal niks. Bij AMI Kappers reed ik twee jaar de sterren van de hemel, en nu was het volledig over. Ik reed nog harder achteruit dan vooruit.’’ 

Zwitser was er uiteindelijk zo klaar mee dat hij zelf besloot dat het roer om moest. ''Ik heb twee weken vrij genomen, ben bij sportarts Peter Vergouwen geweest, en daar is voor mij een programma gemaakt gericht op natuurijs. Dat heb ik gevolgd, en daarnaast ook het ijzertekort dat werd geconstateerd aangevuld.’’

Verbetering

In de laatste twee kunstijswedstrijden voelde Zwitser al verbetering. ''En in de AKM voelde het zelfs goed. Ik had na afloop niet eens zere benen.’’ De Weissensee doet hem goed, stelde Zwitser.

''Hier kom ik helemaal tot rust. Ik hoef tien dagen niets anders te doen dan schaatsen en rusten, en dat is perfect voor mij. Thuis heb ik ook nog mijn werk als electriciën en doe ik het schaatsen erbij. Hier leef ik echt als topsporter. Dat zou ik wel altijd willen, maar daar heb ik de middelen niet voor.’’

Maar de vorm is er nu, en op tijd ook. Zwitser, lachend: ''Laat die wedstrijden in Nederland nu maar komen. Ik ben er klaar voor.’’