Februari 1986 was de allerkoudste (sprokkel) maand van de afgelopen pakweg 30 jaar en uiteraard met Elfstedentochtgarantie. Veel kouder, of (bijna) even koud zal het waarschijnlijk niet worden de komende decennia in de Lage Landen.

In ‘t nieuwe klimaat is langdurige en stevige winterkoude zeldzaam geworden. De komende dagen wordt het weliswaar winters koud in het land, maar de dan aanwezige kou zal in schril contrast staan met de zuivere elfstedenkou destijds in 1986. Veel kou met een Siberische oorsprong zelfs is er wel boven het noordoosten van Europa, maar deze massieve koudebuffer wil (nog) niet echt uitdijen in westelijke richtingen. Eerder is de bel Ruslandkoude geneigd om traditioneel af te zakken richting Balkan.

Imponerend bastion van hoge druk
Desalniettemin is de luchtdruksituatie tamelijk bijzonder te noemen de komende anderhalve week. Een dijk van een hogedrukgebied komt boven Scandinavië te liggen en daarna met het accent richting de Baltische staten. Met soms meer dan 1050 millibar in de kern is het echt een klassiek hogedrukgebied.

De koudste bovenluchten bevinden zich zoals gezegd meer boven het noordoosten van Europa. En juist die bovenluchtkou met -10 tot -15 graden op 1500 meter is nodig om het ook op leefniveau koud te laten zijn met overdag temperaturen van bijvoorbeeld -3 of -5 graden. Zo ver gaat het echter niet komen bij ons.

We krijgen prima droog en koud weer tot en met het weekend. Iedere nacht vriest het een aantal graden en overdag komt vooral tijdens het weekend de temperatuur weer (royaal) boven nul uit met veel zon erbij. Uit de (oosten)wind en in de februarizon zal het eigenlijk best aardig toeven zijn buitenshuis in het weekend

De verschillen tussen het noordoosten en zuidwesten van Nederland zullen groot zijn, net als tijdens de afgelopen winterseizoenen. De man of vrouw in Hellevoetsluis of Naaldwijk zal amper het wintergevoel ervaren komende week, terwijl men in Bovensmilde of Ter Apel de wintersfeer meer zal kunnen beleven. 

In een deel van het land weer op de schaats 
Nadat de vorstgrens dinsdagnamiddag - en avond vanuit Groningen het land insluipt, volgt er richting woensdag, donderdag en vrijdag een reeks koude vorstnachten met regionaal matige vorst. Overdag zal het kwik vooral vanaf vrijdag weer op grotere schaal boven nul komen. De luchtaanvoer uit het oosten is droog en laat het gevormde ijs in de toplaag goed verdampen zodat er amper water op de ijsvloer verschijnt. Richting en tijdens het weekend zullen de eerste schaatsers alweer worden gesignaleerd op de ondiepere wateren. Voor Noord-Nederland betekent dat dan al voor de derde keer dit seizoen het ijs op.

Vooruitzichten middellange termijn  
De opmerkelijk solide blokkade van noordoostelijke hoge druk houdt vooralsnog kranig stand. Vanaf het weekend lijkt het anticyclonale bolwerk met barometrische maxima tot 1055 millibar, in eerste instantie wat weg te zakken naar het zuidoosten. Medio februari lijkt er juist weer versterking te komen, dan richting IJsland en Groenland. In dat geval neemt de kans op sneeuwbuien tijdelijk toe in een arctisch georiënteerde setting. Hoe dan ook: een zonder meer winters getint hoge drukregime kan het opvallend lang gaan uithouden en tot na half februari weersbepalend blijven voor de situatie in de Lage Landen. Milde oceanische invloeden vanuit het zuidwesten (inclusief waterdragers en route) maken geen schijn van kans voorlopig.        

Bijschrift: Een mastodont van een Scandinavisch hogedrukgebied prijkt op de weerkaart voor 12 februari 2017. Om de indrukwekkende anticycloon waait de wind met de wijzers van de klok mee. De strakke oostenwind voert evenwel niet de allerkoudste lucht mee naar de Benelux vanwege het ontbreken van echte kou op hoogte stroomopwaarts. De hoofdmoot van die Siberische kou zakt traditiegetrouw weer af richting Balkan. Misschien bereikt een deel van de bovenluchtkou ons nog net met wat geluk.  

Meer weerinfo is er eventueel via www.weerprimeur.nlen op de weerprimeurlijn 0900-1234554.

Door Marc E. Putto - Laatste update op 13 feb om 13:07